ساياسات • 11 ماۋسىم، 2020

جەر جەمقورعا جەم بولا بەرە مە؟

191 رەت كورسەتىلدى

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ دەرەگىنشە، جەر قاتىناستارى سالاسىنداعى جەمقورلىقپەن كۇرەس جىل وتكەن سايىن كۇشەيىپ، تەلىمدەردى زاڭسىز ساتۋ مەن پارا الۋعا نيەتتى شەنەۋنىكتەردىڭ قولىنا سالىنعان كىسەن سانى دا كوبەيە تۇسكەن.

مىسالعا، 2018 جىلى الماتى وبلىسى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت وسى سالاداعى 29 قۇقىق بۇزۋشىلىقتى تىركەگەن. ونىڭ ىشىندە پارا العان 6 شەنەۋنىك ۇستالىپ، جازالانىپتى. ۇستالعانداردىڭ بەسەۋى مەملەكەتتىك قىزمەتتە ءبىرىنشى باسشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن. ال بىلتىر وسى مازمۇنداعى 7 قىلمىس انىقتالعان ەكەن. قىلمىسى دالەلدەنگەن جىلى 5 ادام سوتتالدى. سونداي-اق جىل باسىنان بەرى وبلىستىڭ جەر قاتىناستارى سالاسىندا جەمقورلىق تاۋەكەلى وسكەنى انىقتالدى. اگەنتتىك قىزمەتكەرلەرى بۇل باعىتتا 11 قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتى تىركەگەن. ونىڭ توعىزى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قاتىستى ايىپ تاعىلىپتى.

وكىنىشكە قاراي، ءالى دە وبلىستىق جەر قاتىناستارى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلىن ساراپتاعان جۇمىستىڭ ناتيجەسى كوڭىل كونشىتپەي تۇر. ياعني بۇل سالادا تۇرعىندارعا قاجەتتى بىرقاتار اقپاراتتار ءالى دە كومەس­كى. اسىرەسە اۋماقتاعى بوس جاتقان جەر تەلىمدەرى تۋرالى حابارلامالار مەن اقپاراتقا قولجەتىمدىلىكتە شەكتەۋ بارى انىقتالدى. سونداي-اق جەر تەلىمدەرىن پايدالانۋعا بەرۋ راسىمدەرىنىڭ جانە جەر كوميسسيالارى جۇمىسىنىڭ اشىقتىعى ساقتالماي وتىر. ال كورسەتكىشتەر تۇتاس سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ تۋىنداۋىنا ىقپال ەتەتىن نەگىزگى فاكتورعا اينالۋدا.

– جالپى، جەر قاتىناستارى سالاسى تەك ءبىزدىڭ وبلىستا عانا ەمەس، ەلىمىز بويىنشا دا سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنە نەعۇرلىم بەيىم سالالار­دىڭ ءبىرى ەكەنى بەلگىلى. مىسالى، 2019 جىلى «ترانسپارەنسي قازاقستان» ۇيى­مى جۇرگىزىلگەن الەۋمەتتىك زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا جەر ۋچاسكەسىن الۋ، رەسىمدەۋ سىبايلاس جەمقورلىققا جول اشاتىن 5 نەگىزگى سەبەپتىڭ ءبىرى رەتىندە اتالدى. وكىنىشكە قاراي، جەر ماسەلەلەرى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى انتيرەيتينگتە الماتى وبلىسى الدىڭعى ورىنعا شىققان بولاتىن. قازىر ءبىز بۇل باعىتتاعى جۇمىستى كۇشەيتتىك. مۇنداعى ماقسات – جەر قاتىناستارىنا قاتىستى بارلىق اقپاراتتاردى اشىق ءارى قولجەتىمدى بولۋدى قالىپتاستىرا وتىرىپ، جەمقورلىقتىڭ تامىرىنا بالتا شابۋ بولىپ وتىر، – دەيدى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى جاندوس جۇماباەۆ.

ايتپاقشى اتالعان دەپارتامەنت قىزمەتكەرلەرى جىل باسىنان بەرى 54 قۇقىق بۇزۋ بويىنشا قىلمىستى تىركەگەن ەكەن. وكىنىشتىسى، 42 ءىس بو­يىنشا لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قاتىسى انىقتالعان. ال سىبايلاس جەمقورلىق جازالاۋ دارەجەسى بويىنشا اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىستىڭ قاتارىنا جاتقىزىلادى. ياعني بۇل ولشەم بويىنشا 46 قىلمىستىق ءىس قارالعان. اياقتالعان قىلمىستىق ءىس اياسىندا مەملەكەتكە 1،1 ملرد تەڭگە كولەمىندە زالال كەلگەنى انىقتالىپ، ونىڭ 853،4 ملن تەڭگەسى وتەلىپتى جانە قۇنى 262،2 ملن تەڭگە بولاتىن م ۇلىككە تىيىم سالىنعان.

– جەدەل-تەرگەۋ تاجىريبەسىنە جاسال­عان تالداۋ سىبايلاس جەمقورلىق قىل­مىستىڭ باسىم بولىگىنىڭ پاراقور­لىقپەن بايلانىستى ەكەندىگىن كورسەتتى. ولاردىڭ قاتارىنا تىركەلگەن ءاربىر ەكىن­شى قىلمىستى جاتقىزۋعا بولادى. وسى ەسەپتى كەزەڭدە پارا العانى ءۇشىن 9 لاۋازىمدى باسشى قىلمىستىق جاۋاپ­كەرشىلىككە تارتىلدى. ارينە سى­­باي­لاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتاپ، جولىن كەسىپ قانا قويماي ونىڭ الدىن الۋ جۇ­مىستارىن دا جۇرگىزۋدە. بۇل ورايدا جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ باعىتى بو­يىنشا 15 جوبا ىسكە اسۋدا. ولاردىڭ قا­تارىنا «جەتىسۋ – ادالدىق الاڭى»، «ادال كومەك»، «ادال فارم»، «ساپالى جول»، «ادال جول»، «سانالى ۇرپاق»، «ادال ۇرپاق»، اشىق بيۋدجەتتەردىڭ ينتەر­اكتيۆتى كارتاسى، بيزنەس پەن ينۆەس­تيتسيالاردى سىبايلاس جەمقورلىققا قار­سى سۇيەمەلدەۋ، «ىزگىلىك ەلشىسى» سىن­دى جوبالار كىرىپ وتىر، – دەيدى ج.جۇماباەۆ.

 

الماتى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تاميلانىڭ تارتۋى

ونەر • كەشە

مۋتاتسيالانعان ۆيرۋس

مەديتسينا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار