قوعام • 07 ءساۋىر، 2020

جەكە كاسىپكەرلەردىڭ 80%-ى جۇمىسىن توقتاتتى

16 رەتكورسەتىلدى

كارانتين ەنگىزىلگەن كەزەڭدە تەك الماتىدا جالپى كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسكەرلەرىنىڭ سانى 266 مىڭ ادامعا قىسقاردى. جەكە كاسىپكەرلەردىڭ 80%-ى ءوز جۇمىسىن توقتاتقان. وسىلايشا، الدىن الا ەسەپتەۋلەرگە سۇيەنسەك، كارانتين كەزىندە 500 مىڭعا جۋىق قالا تۇرعىندارى قارجىلىق كەلەڭسىزدىككە تاپ بولۋدا.    

سوندىقتان توتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەن كەزەڭدە پرەزيدەنت ق.توقاەۆ توتەنشە جاعدايدىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعان ادامدارعا 1 جتم (42 500 تەڭگە) كولەمىندە اي سايىنعى تولەمدەر جاساۋدى باستاۋدى تاپسىردى. مۇنداي كومەككە جالپى ءبىزدىڭ كەمىندە 1،5 ملن ازاماتىمىز جۇگىنە الادى.

مەملەكەتتىك كوميسسيا ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعانداردىڭ، جۇمىسىنان ايىرىلعانداردى، سونداي-اق تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك ءالجۋاز توپتارىنىڭ كەيبىر توپتارىن قوسىپ، الەۋمەتتىك تولەمدى الۋشىلاردىڭ ساناتىن ارتتىردى. 3 ملن جۋىق قازاقستاندىق 42500 تەڭگە كولەمىندەگى الەۋمەتتىك قولداۋعا يە بولادى.

باستاپقىدا كولەمى ءبىر ادامعا شاققاندا ايىنا 42،5 مىڭ تەڭگەنى (جالاقىنىڭ تومەنگى مولشەرىن) قۇرايتىن الەۋمەتتىك تولەم بەلگىلى ءبىر ساناتتاعى ازاماتتارعا تيەسىلى بولدى. كەيىن ونىڭ ءتىزىمى كەڭەيتىلدى. بۇگىندە توتەنشە جاعداي رەجيمىنىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعاندارعا تولەنەتىن الەۋمەتتىك تولەم كەلەسى ساناتتاعى ازاماتتارعا بەرىلەدى:

1) جالاقىسىن ساقتاۋسىز ەڭبەك دەمالىسىنا جىبەرىلگەن شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ جۇمىسكەلەرىنە;

2) كارانتين ەنگىزىلگەن ەلدى مەكەندەردە قىزمەتىن جۇزەگە اسىراتىن، جالاقىسىن ساقتاۋسىز ەڭبەك دەمالىسىنا جىبەرىلگەن ءىرى بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ جۇمىسكەرلەرىنە;

3) جالدامالى ەڭبەكتى پايدالانبايتىن جەكە كاسىپكەرلەرگە (رەد. ەسكەرتۋى: بۇرىنعى رەداكتسياسىندا «جەكە كاسىپكەرلەرگە» بولدى);

4) جەكە تاجىريبەمەن اينالىساتىن تۇلعالارعا (نوتاريۋس، جەكە سوت ورىنداۋشىسى، ادۆوكات، كاسىبي مەدياتور);

5) «سالىق جانە بيۋدجەتكە باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قر كودەكسىنىڭ 774-ءشى بابىنا سايكەس بجت (بىرىڭعاي جيىنتىق تولەم) تولەيتىن جەكە تۇلعالارعا; 

6) سالىق اگەنتتەرى مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن تولەنگەن جۇمىستاردى ورىنداۋ (قىزمەتتەردى كورسەتۋ) مىندەتىن وزىنە العان ازاماتتىق-قۇقىقتىق سيپاتتاعى كەلىسىمشارتتار بويىنشا تابىس تاباتىن تۇلعالارعا;

7) مەملەكەتتىكتەن باسقا، جالاقىسىن ساقتاۋسىز ەڭبەك دەمالىسىنا جىبەرىلگەن كوممەرتسيالىق ەمەس زاڭدى تۇلعالار جۇمىسكەرلەرىنە.

بۇل تولەمدى  كارانتين ەنگىزىلگەن قالالارداعى جالاقىسىن ساقتاۋسىز ەڭبەك دەمالىسىنا جىبەرىلگەن شاعىن جانە ورتا بيزنەستەگى جالدامالى جۇمىسكەرلەر الا الادى، سونىمەن قاتار مۇندا ءىرى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى، جەكە تۇلعالار، ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار جاتادى. ولار جەكە تاجىريبەمەن اينالىساتىن تۇلعالار: جەكە ادۆوكاتتار، نوتاريۋستار، سوت ورىنداۋشىلارى، مەدياتورلار - ولاردىڭ ەلىمىزدەگى سانى 2 مىڭ ادامنان اسادى. بۇل سونىمەن قاتار ازاماتتىق-قۇقىقتىق سيپاتتاعى كەلىسىمشارتتار بويىنشا جۇمىس ىستەگەن 180 مىڭعا جۋىق ادام.

بۇعان دەيىن الەۋمەتتىك تولەم الۋعا ءوتىنىمدى جۇمىس بەرۋشىلەر ءوز جۇمىسكەرلەرى ءۇشىن، جك، جت، بجت تولەۋشىلەر - وزدەرى ءۇشىن بەرە الاتىن. بۇل رەتتە جۇمىس بەرۋشىلەر توتەنشە جاعداي كەزىندە قىزمەتىنىڭ شەكتەلۋىنە بايلانىستى ءوز جۇمىسكەرلەرىنىڭ تابىسىنان ايىرىلعانىن راستايتىن قۇجاتتاردى، جۇمىسكەرلەردىڭ ءتىزىمىن، جۇمىسكەرلەرگە جالاقىسىن ساقتاۋسىز ەڭبەك دەمالىسىن بەرگەنى تۋرالى بۇيرىقتىڭ كوشىرمەسىن ۇسىنۋى ءتيىس بولاتىن.

ەندى توتەنشە جاعدايدىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلۋ فاكتىسىن راستايتىن قۇجاتتاردى ۇسىنۋ تالابى الىنىپ تاستالدى.

بۇگىندە ەشقانداي قۇجات تاپسىرىپ كەرەك ەمەس. تەك ءوتىنىم تاپسىرىلادى. وسى وتىنىمدە بارلىق سەبەپتەرى، ءوزىنىڭ مالىمەتتەرى - تولىق اتى-ءجونى، جسن، كارتا ەسەبى كورسەتىلەدى. جۇمىس بەرۋشى ءوز جۇمىسكەرلەرىنىڭ ءتىزىمىن ۇسىنادى.

جالدامالى جۇمىسكەرلەرگە كەلسەك، ەندى ونداي جۇمىسكەرلەرگە ەگەر ولاردى جالاقىسىن ساقتاۋسىز ەڭبەك دەمالىسىنا جىبەرگەن بولسا، كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردىڭ، قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ جۇمىسكەرلەرى جاتادى. مەملەكەتتىك ورگاندار مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور قىزمەتكەرلەرىنە بۇل شارت قولدانىلا المايدى.

جەكە تۇلعالار، ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار.  بۇل جەردە توتەنشە جاعدايعا دەيىن رەسمي جۇمىس ىستەگەندەر مەن رەسمي ەمەس جۇمىس ىستەگەندەر بار. رەسمي جۇمىس ىستەگەندەر - جك، ازاماتتىق-قۇقىقتىق سيپاتتاعى كەلىسىمشارتتار بويىنشا جۇمىس ىستەگەندەر.  ولار ەگەر سوڭعى 12 ايدا توتەنشە جاعداي رەجيمى ەنگىزىلگەنگە دەيىن ەڭ بولماسا 1 رەت الەۋمەتتىك نەمەسە زەينەتاقى اۋدارىمدارىن جاساعان بولسا، بۇل تولەمدى الۋعا قۇقىلى. سونىمەن قاتار بۇل ساناتقا بىرىڭعاي جيىنتىق تولەمدى (بجت) تولەگەن ازاماتتار جاتادى.

رەسمي ەمەس جۇمىس ىستەگەندەرگە كەلسەك، بۇل ۇساق جۇمىستارمەن، ميكروبيزنەسپەن اينالىسقان، بىراق ەش تىركەلمەگەن ادامدار. ولاردىڭ جەكە ەڭبەك شارتتارى جوق، ولار سالىق، الەۋمەتتىك جانە زەينەتاقى اۋدارىمدارىن جاساماعان. تولەم الۋ ءۇشىن ولار ءوز ستاتۋسىن رەسميلەندىرسە جەتكىلىكتى، ودان كەيىن اي سايىن 42،5 مىڭ تەڭگە الا الادى. ال ستاتۋسىن رەسميلەندىرۋ ءۇشىن ەڭ بولماعاندا ءبىر رەت بجت تولەۋ كەرەك.

مەملەكەتتەن زەينەتاقى، جاردەماقى، الەۋمەتتىك تولەمدەر الاتىن تۇلعالار بۇل تولەمدى الۋعا ۇمىتكەر بولا المايدى. بىراق مۇنداي ازاماتتار قوسىمشا اقشا تاۋىپ سالىق تولەپ جۇرگەن بولۋى مۇمكىن. ەگەر زەينەتكەرلەر، مۇگەدەك جاندار 16 ناۋرىزعا دەيىن قانداي دا ءبىر ىسپەن اينالىسىپ، بجت ەڭ بولماسا ءبىر رەت تولەگەن بولسا، وندا ولار 42 500 تەڭگەنى الۋعا ۇمىتكەر بولا الادى.

دەكرەتتىك دەمالىسقا شىققان ايەلدەر. بالا ءبىر جاسقا تولعانعا دەيىن مەملەكەت جاردەماقى تولەيدى، جۇمىس ىستەيتىن ايەلدەر الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان جاردەماقى الادى. بىراق بۇگىن بالاسى ءبىر جاستان اسقان ايەلدەر ءوتىنىم بەرىپ جاتىر. جاعداي جاقسى بولعاندا مۇنداي انالاردىڭ جۇمىسقا شىعۋعا مۇمكىندىگى بار ەدى. بىراق قازىر جۇمىسقا شىعۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان، دەكرەتتىك دەمالىستا وتىرعان، بالاسى 1 جاستان اسقان انا 42 500 تەڭگەنى الۋعا ءوتىنىم بەرە الادى، ول ءۇشىن الدىمەن بىرىڭعاي جيىنتىق تولەمدى تولەۋى ءتيىس.

بۇل رەتتە، بىرەۋگە ءسىزدىڭ تابىسىڭىزدان توتەنشە جاعدايدىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى ايىرىلعانىڭىزدى ەشكىمگە دالەلدەپ كەرەك ەمەس، مۇنى ەشكىم قايتا تەكسەرمەيدى. ءوتىنىش نەمەسە جۇگىنۋ Egov پورتالى نەمەسە ارنايى سايت ارقىلى ەلەكتروندى تۇردە تاپسىرىلادى. 

سوڭعى جاڭالىقتار

عاسىر زۇلماتى

قوعام • كەشە

قۇردىم (تورتتاعان)

ادەبيەت • كەشە

جاڭا فورماتتاعى جىر كەشى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار