قوعام • 08 قاراشا، 2019

مەيىرىمگە تولى مەكەن

141 رەتكورسەتىلدى

«اكە – اسقار تاۋ، انا – ءمولدىر بۇلاق، بالا – جاعاسىنداعى قۇراق». بۇگىندە ءبىز «تولىق وتباسى» دەپ جۇرگەن تىركەستى قازاق وسىلاي سۋرەتتەگەن. دەسە دە تاعدىردىڭ جازۋىمەن جاپاندا جالعىز قالعان قۇراق قاي زاماندا دا كەزدەسەدى. ءبىزدىڭ ەل ەشقاشان جەتىمىن جىلاتپاي، پانا بولا بىلگەن. بۇگىنگى بالالار ءۇيى بار جۇرتتان مۇنداي قاسيەتتىڭ كەتە باستاعانى بايقالاتىنى راس. بىراق بىزدە مەيىرىمگە تولى بالالار اۋىلى بار ەكەنىن كوزبەن كوردىك...

«SOS استانا بالالار اۋىلى» دەپ اتالاتىن باس قالانىڭ قاق ورتاسىندا قاز-قاتار ورنالاسقان قىزىل كىرپىشتى اسەم ۇيلەردىڭ قاقپاسىنان كىرگەندە جانارلارى جاۋدىرەگەن جەتىم بالالارمەن جولىعاتىنىمىزدى ەلەستەتكەن ەدىك. بىراق ءبارى ءبىز ويلاعاننان باسقاشا بولىپ شىقتى...

1

باق وكىلدەرىنە جول باستاعان «SOS استانا بالالار اۋىلى» مەملەكەتتىك ەمەس ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى زاۋرەش ارىستانوۆا ەڭ الدىمەن ۇيىمنىڭ تاريحىنا توقتالدى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن جەتىم قالعان بالالاردى اش-جالاڭاش قالدىرماي، امان-ساۋ ءوسىرۋدى كوزدەگەن گەرمان گماينەر ەسىمدى دارىگەر العاش رەت 1949 جىلى اۋستريانىڭ يمستە قالاسىندا وتباسىلىق تيپتەگى وسىنداي بالالار ءۇيىن اشقان ەكەن. قازىر مۇنداي بالالار ءۇيى الەمنىڭ 132 ەلىندە جۇمىس ىستەيدى. ال «SOS قازاقستاننىڭ بالالار اۋىلدارى» كورپوراتيۆتىك قورى 1994 جىلى مەملەكەتتىك ەمەس الەۋمەتتىك ۇيىم رەتىندە SOS Children's Villages International حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ قولداۋىمەن، سارا الپىسقىزىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان. 2018 جىلدان باستاپ «نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءبىلىم بەرۋ قورى» قوعامدىق قورى دا ۇيىمعا قۇرىلتايشى بولدى. بۇگىندە SOS بالالار اۋىلدارى الماتى، نۇر-سۇلتان جانە تەمىرتاۋ قالالارىندا بار. SOS بالالار اۋىلى بىرنەشە شاڭىراقتان قۇرالىپ، ءار شاڭىراقتى ءبىر-ءبىر SOS انا نەمەسە SOS اتا-انا ۇستايدى دا، ولار بالالار ۇيىنەن كەلگەن جاسوسپىرىمدەردى باۋىرىنا باسادى. ءبىر وتباسىندا باستارى قوسىلعان بالالار بولسا ءبىر-بىرىمەن تۋعان باۋىرداي بولىپ، SOS انانىڭ نەمەسە SOS اتا-انانىڭ تاربيەسىن كورىپ وسەدى.

25 جىلدا اتالعان ءۇش اۋىل 581 بالانى ۇيادان ۇشىرعان. ونىڭ 296-سى ءوزىن ءوزى قامتاماسىز ەتەتىن جاستاردىڭ قاتارىنا قوسىلعان. بۇل جاستاردىڭ 95%-ى جوعارى جانە ورتا ارنايى ءبىلىم السا، 68%-ى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. قازىر «SOS قازاقستاننىڭ بالالار اۋىلدارىندا» 200-دەن اسا بالا تۇرادى. ال ەلورداداعى بالالار اۋىلى 2000 جىلى اشىلعان. «اۋىل تۇرعىندارى» 19 جىل ىشىندە 207 تۇلەكتى تۇلەتكەن. ونىڭ 12-ءسى ءوز وتباسىمەن قاۋىشسا، 16-سى اسىراپ الۋعا بەرىلگەن، 121-ءى ءوز بەتىنشە ءومىر ءسۇرۋدى باستاسا، 94 جاس مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان باسپانا العان. بۇدان بولەك 68-ءى ءۇي كەزەگىندە تۇر. 32 جاس وتباسىن قۇرىپ، 46 نەمەرە دۇنيەگە كەلگەن. بۇگىندە «SOS استانا بالالار اۋىلىنداعى» 11 وتباسىندا 49 بالا تاربيەلەنىپ جاتىر.

2

ءبىزدىڭ بۇدان ءارى قارايعى باعى­تى­مىز وتباسىلاردى ارالاۋمەن جال­عاستى. ەڭ الدىمەن جايدارى جۇز­بەن، 5 بالاسىمەن قارسى العان جانار راحىمباەۆا بولدى. 10 جىل بالا­باق­شا­دا تاربيەشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن ول – «SOS استانا بالالار اۋىلى» العاش اشىلعاندا الماتىدان كەلگەن SOS انانىڭ ءبىرى. قازىرگە دەيىن 12 بالانى باعىپ-قاققان 48 جاستاعى جالعىز باستى انا باستاپقىدا بۇل جۇمىستىڭ وڭاي بولماعانىن ايتادى. «SOS انا بولۋدىڭ تالاپتارى جوعارى. ۇمىتكەر بولىپ سىننان وتكەن سوڭ بىزبەن كۇردەلى جۇمىس جۇرگىزىلدى. الماتىدا ءۇش اي وقىتتى، دايىندادى. ول كەزدە مەن 28 جاستا ەدىم. ءسويتىپ 2000 جىلى ەلورداداعى جاڭا اشىلعان اۋىلعا 12 ايەل كەلىپ جۇمىسقا ورنالاستىق. باستاپقىدا ماعان بالالار ۇيىنەن 1 جارىم جاستاعى ءبىر قىز، 2 جارىم جانە 3 جارىم جاستاعى ەكى ۇل بەرىلدى. ءاربىرىنىڭ پسيحولوگياسى ءارتۇرلى. بالاباقشادا 10 جىل ىستەسەم دە مۇندا باستاپقىدا قيىنشىلىقتار بولدى. ترەنينگتەرگە ءجيى-ءجيى قاتى­سىپ، تاستاندى بالالار تۋرالى ادە­بيەت­تەردى كوبىرەك وقىعاندا عانا ولار­دىڭ تاعدىرىن ءتۇسىندىم. ءتارتىپتى بالا­لار تاربيەلەۋ ءۇشىن وتە ۇلكەن قاجىر-قايرات جانە جاۋاپكەرشىلىك كەرەك. قۇدايعا شۇكىر، قازىر 12 بالام، 5 نە­مەرەم بار. بىلتىر ەكى بالام ديپلوم الدى. مەنىڭ قولىما №1 بالالار ۇيىنەن 3 جاسىندا كەلگەن ۇلكەن ۇلىم وقۋىن تابىستى اياقتاپ، بيىل گرانتپەن ماگيستراتۋراعا ءتۇستى. تاعى ءبىر قىزىم جۋرناليستيكا ماماندىعىنىڭ 1-كۋرس ستۋدەنتى. 7 بالام باسپانالى بولدى. مەنىڭ وتباسىم وسى. ۇلىم ۇياعا، قىزىم قياعا قونعان باقىتتى انامىن»، دەيدى اعىنان اقتارىلعان SOS انا.

قازىر جانار راحىمباەۆانىڭ قولىندا 2 ۇل، 3 قىز بار. «بالالارىما: «وتان مەن انا ءبىر ۇعىم. انانى سۇيمەسەڭدەر وتاندى سۇيمەيسىڭدەر» دەپ ۇنەمى ايتىپ وتىرامىن. ءار جۇما سايىن بالالارىمدى داستارقان باسىنا وتىرعىزىپ، ءوزىم قۇران وقيمىن. ولاردىڭ قۇلاعىندا قالسا ەكەن دەپ داۋىستاپ تىلەك تىلەيمىن»، دەيدى ول. سوندىقتان دا بولار، ءبارىنىڭ دە انالارىنا دەگەن ماحابباتى مەن قۇرمەتى بولەكشە ەكەنى بايقالادى. اعىلشىن ءتىلى مەن فۋتبولعا قىزىعاتىن 12 جاستاعى كەنجەبەكتىڭ ارمانى – ەرجەتكەندە كاسىپكەر بولىپ، ماپەلەپ وسىرگەن اناسىنىڭ بار جاعدايىن جاساۋ.

3

بالالار اۋىلىندا SOS اتا-انا­نىڭ بولاتىنىن دا ايتتىق. ياعني، جەتىم بالالاردى ەرلى-زايىپتىلار دا قام­قورلىعىنا الا الادى. ەلوردادا مۇن­داي ەكى وتباسى بار. ءبىز 4 بالانى باۋىرىنا باسقان سەيداحمەتوۆتەر شاڭىراعىنا باس سۇقتىق. كاتەرينا قازىبەكقىزى وسى ۇيىمدا ۇزاق جىلدان بەرى جۇمىس ىستەسە دە، جولداسىمەن بىرگە بالا اسىراۋدى ءبىر جىل بۇرىن عانا شەشكەن. مۇنى وزدەرىنىڭ ەسەيگەن ۇل-قىزدارى دا قولداعان. 64 جاستاعى زەينەتكەر تولەكە سەيداحمەتوۆ قو­سىم­شا جۇمىس ىستەگەنىنە قاراماستان، جۇبايىنا كومەكتەسىپ، بالالاردى مەك­تەپكە ءوزى اپارىپ، الىپ كەلەدى. ء«وزىمىزدىڭ ەسەيگەن 2 ۇل، 1 قىزىمىز بار. ءبارىنىڭ قىزمەتى، ءوز وتباسى بار. بىرەۋىن قايىنبيكەم قايتىس بولعاندا اسىراپ العان بالامىز. سوندىقتان بۇل ءتورت بالانى قاراۋ قيىنعا سوققان جوق. تاعى ەكى بالا الساق دەپ وتىرمىز. بالالاردىڭ ءبارى اقىلدى، مىنەزدەرى اشىق، وقۋدا وزات. شەشەلەرىنە كومەكتەسىپ جۇرەدى. دەمالىس كۇندەرى ءبارىمىز كينوعا، كونتسەرتتەرگە بارامىز»، دەيدى ت.سەيداحمەتوۆ.

ءبىز بۇل جەردەن تۋعاننان تاع­دىر­دىڭ تاۋقىمەتىنە تاپ بولسا دا، مەيىرىم مەن ماحابباتقا بولەنگەن، باقىتتى بالدىرعاندارمەن جۇزدەستىك، تىل­دەستىك. جانارلارىنان جانعان وتتى بايقادىق. جاراتقاننىڭ شەبەر­لى­گى وسىندا شىعار. ومىردە وسى SOS انالاردىڭ تىرناعىنا دا تاتىمايتىن تۋىسقاندار بارىن تاعى تۇسىندىك. كوڭىلگە كوپ ويدى تۇيگەن كۇيدە جۇرەكتەرى جىلى جاندارمەن قوش­تاستىق. دالاعا شىققانىمىزدا ۇش­قىن­داپ جاۋا باستاعان قاراشانىڭ قارى مەيىرىمگە تولى مەكەندى ءتىپتى دە نۇرلاندىرىپ جىبەرگەندەي سەزىلدى...

 مايگۇل سۇلتان،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلوردا ورتالىعىندا اۆتوكولىك ورتەندى

قازاقستان • 15 قاراشا، 2019

ءباسپاسوز ءرولى – باستى ماسەلە

ادەبيەت • 15 قاراشا، 2019

قازاقستانعا شەتەلدىك بانكتەر كەلەدى

ەكونوميكا • 15 قاراشا، 2019

قوستاناي فيلارمونياسىنا 75 جىل تولدى

رۋحانيات • 15 قاراشا، 2019

جاڭا ۇلگىدەگى كولىكتەر

قوعام • 15 قاراشا، 2019

بالۋاندار تارازدا بەلدەسەدى

كۇرەس • 15 قاراشا، 2019

Grand Slam جارىسىندا بەلدەسەدى

سپورت • 15 قاراشا، 2019

مەكسيكالىقتىڭ قارسىلاسى اتانۋى مۇمكىن

كاسىپقوي بوكس • 15 قاراشا، 2019

ۇقساس جاڭالىقتار