قازاقستان • 14 قازان، 2019

باستى ماقسات – ەل حالقىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ

27 رەتكورسەتىلدى

ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ جۇمىس ساپارىمەن اتىراۋ وبلىسىنا باردى. ساپار اياسىندا ۆيتسە-پرەمەر ءوڭىر جۇرتشىلىعىنىڭ وكىلدەرىمەن، مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى. كەزدەسۋدە دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ جۇيەلەرىن دامىتۋ، كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردى قولداۋ، سونداي-اق حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىن ارتتىرۋ جونىندەگى بيزنەس باستامالاردى قولداۋ ماسەلەلەرى كوتەرىلدى.

وسى ساپاردا ب.ساپارباەۆ پەن اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆ ءوڭىر جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستى. ۆيتسە-پرەمەر ءوز سوزىندە ەل پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىنداعى قويىلعان مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالعان شارالار تۋرالى باياندادى. وندا ايتىلعانداي، نەگىزگى ماقساتتاردىڭ ءبىرى – وتانداستارىمىزدىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ. جىل سايىن الەۋمەتتىك سالانى قارجىلاندىرۋ ءوسىپ كەلەدى. اعىمداعى جىلى مەملەكەت بيۋدجەتىنىڭ 45%-ى دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ، مادەنيەت پەن سپورت سالالارىن قارجىلاندىرۋعا جۇمسالدى. تاعى ءبىر ماڭىزدى مىندەت – جالاقى دەڭگەيىن كوتەرۋ. بۇل ماسەلە ۇكىمەتتىڭ جىل سايىنعى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي كەلەدى.

«از قامتىلعان، كوپ بالالى وتباسىلاردى قولداۋ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيدى. وسى ساناتتاعى وتانداستارىمىزدى قولداۋ ءۇشىن بۇگىندە بيۋدجەتتەن 147 ملرد تەڭگە بولىنگەن. بۇل باعىتتا 2 ملن ادام قامتىلدى»، دەدى ب.ساپارباەۆ.

وسىنداي وتباسىلاردىڭ ءوز ءىسىن اشىپ، الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋى ءۇشىن مەملەكەت بارلىق جاعدايدى جاساۋدا. 8 مىڭعا جۋىق ادام ءوز ءىسىن باستاپ، 7 مىڭ ادام اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى جەكە شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا جۇمساعان. 3،5 مىڭعا جۋىق كوپ بالالى وتباسى گرانت الدى. بۇل دا الەۋمەتتىك جاعدايدى دۇرىستاپ، قوعامداعى احۋالدى رەتكە كەلتىرۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى.

ب.ساپارباەۆ اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك بەرۋ تۋرالى ايتا كەلىپ، قولداۋ كورسەتۋ ماسىلدىق پيعىلدىڭ ورشۋىنە سوقتىرماۋ كەرەكتىگىن دە اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار دارىندى بالالاردى قولداۋ كارتاسى مەن 2030 جىلعا دەيىن جاساقتالعان بالالاردىڭ مۇددەسىنە ارنالعان مەملەكەتتىك ساياسات تۋرالى تۇجىرىمداما جونىندە  بولەك اڭگىمە قاۋزادى. الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان توپتارعا قارجىلىق سالماقتى ازايتۋعا باعىتتالعان ءبىراز شارۋا اتقارىلدى. 500 مىڭ وتانداسىمىزدىڭ تۇتىنۋ نەسيەلەرى ازايتىلدى.

ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ دا وزەكتى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى. ب.ساپارباەۆ ايتىپ وتكەندەي، قازىر ەكى تۇجىرىمداما ازىرلەنىپ جاتىر. ولار – «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» جانە 2025 جىلعا دەيىنگى ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ. بۇل قۇجاتتار جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن دايىن بولۋى كەرەك.

«مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر ءوز جۇرتشى­لىعىنا ەلەڭدەۋى كەرەك. ازاماتتاردىڭ بىردە-ءبىر ءوتىنىشى مەن شاعىمى قاراۋسىز نەمەسە جاۋاپسىز قالماۋى ءتيىس»، دەپ اتاپ ءوتتى بەردىبەك ساپارباەۆ.

ول ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى، پەداگوگتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى اتقارىلعان جۇمىستارعا دا توقتالىپ ءوتتى.

«بىزدە دارىندى بالالار وتە كوپ. ولار – ەلدىڭ بولاشاعى، ولاردى قولداۋىمىز كەرەك»، دەدى ب.ساپارباەۆ.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى اتىراۋ وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىعىندا بولىپ، مەديتسينا مەكەمەسىنىڭ ۇجىمىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. ب.ساپارباەۆ اتىراۋ وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى مانشۇك ايمۇرزيەۆادان جانە قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنان وڭىردەگى ءسابي ءولىمىنىڭ جوعارى بولۋى سەبەپتەرىنە تۇسىنىك بەرۋدى ءوتىندى.

«بالا مەن انا ءولىمى ماسەلەسى كۇن تارتىبىندەگى قاتاڭ باقىلاۋداعى وزەكتى ماسەلە. جاعداي مۇلدەم ۋشىعىپ كەتتى دەۋگە بولماس. توقسان سايىن ورتالىقتىڭ ماماندارى وتاندىق جانە شەتەلدىك مەديتسينا سالاسىنىڭ بىلىكتى قىزمەتكەرلەرىنەن ءدارىس الىپ كەلەدى. مىسالى، بيىل شىلدە ايىندا 13 دارىگەر-نەوناتولوگ نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى مەديتسينالىق ورتالىقتاردىڭ بىرىندە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان ءوتتى. كاسىبي شىڭدالۋ پەريناتالدىق ورتالىقتىڭ دارىگەرلەرى ليتۆا قالاسىنداعى وقۋعا بارادى. بيىلدىڭ وزىندە ورتالىقتىڭ قوندىرعىلارمەن جابدىقتالۋى ءۇشىن 600 ملن تەڭگە ءبولىندى»، دەدى مانشۇك ايمۇرزيەۆا.

ايتا كەتەيىك، قاڭتار-قازان ايلارى ارالى­عىندا اتىراۋ وبلىسىندا 12 403 بالا دۇنيەگە كەلگەن، وسىلايشا سوڭعى ەكى جىلداعى تۋ كورسەتكىشى 500 سابيگە كوبەيگەن.

قالىپتاسقان جاعدايدى وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن بەردىبەك ساپارباەۆ شۇعىل شارالاردى قولعا الۋدى تاپسىردى.

بۇدان سوڭ ۆيتسە-پرەمەر پەريناتالدىق ورتالىقتىڭ قىزمەتكەرىنە مالىمدەمە جاسادى.

«سىزدەر گيپپوكرات انتىن بەردىڭىزدەر، سوندىقتان ءبىر مينۋتقا دا ءوز جۇمىستارىڭىزدى تاستاۋعا، ادامداردى ەمدەۋدى توقتاتۋعا بولمايدى! ءوز قىزمەتتەرىڭىزدى ادال اتقارۋدى وتىنەمىز. پەريناتالدىق ورتالىقتاعى جاعداي­دى جەكە قاتاڭ باقىلاۋعا الۋدى اتىراۋ وبلى­سىنىڭ باسشىلىعىنا تاپسىرامىن. ونىڭ ىشىندە مەديتسينالىق مەكەمەدەگى انىقتالعان كەمشىلىكتەردى جويۋ كەرەك. قىلمىستىق ءىستى تەرگەۋ زاڭ تالاپتارىنا ساي جۇرگىزىلەدى، جۇمىس بارىسىنا كەدەرگى كەلتىرمەيدى»، دەدى ول.

سونىمەن قاتار ۆيتسە-پرەمەر ورىن العان جاعدايعا بايلانىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ جانە قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىلارىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ ماسەلەسىن قاراۋدى تاپسىردى.

حالىققا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى وبلىستىق اۋرۋحانانى ارالاۋ بارىسىندا جالعاستى. مۇندا بەردىبەك ساپارباەۆ مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ماسەلەسىنە قاتىستى كەڭەس وتكىزدى.

ۆيتسە-پرەمەردىڭ سوزىنە قاراعاندا، مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋمەن قاتار، كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ دا ماڭىزدى.

«ەلباسى مەن مەملەكەت باسشىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى قىزمەتتەرىنىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن كوتەرۋگە قاتىستى ناقتى تاپسىرمالار بەردى. بۇل جەردە باستى نازاردى «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسىنا اۋدارۋ كەرەك. ويتكەنى مەديتسينا سالاسى ەڭ الدىمەن اۋىلدىق جەردە اقساپ وتىر. جاس ماماندارعا باسپانا مەن جالاقىدان باستاپ، بارلىق جاعداي جاسالۋى كەرەك»، دەدى ب.ساپارباەۆ.

كەڭەس قورىتىندىسى بويىنشا بەردىبەك ساپارباەۆ مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە ارنالعان جۇمىس­تاردى جەدەلدەتە ءتۇسىپ، تۇرعىندار مارتەبەسىن ناقتى­لاۋ، ونى اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارىن جالعاس­تىرا بەرۋدى تاپسىردى.

اتىراۋدا ب.ساپارباەۆ «كورپە Fest» فەستي­ۆالىنە قاتىسقانىن دا ايتا كەتەيىك. فەستي­ۆالدىڭ ماقساتى – ۇلتتىق ونەردى ناسيحاتتاۋ، الەمگە قولونەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن كورسەتۋ، قازاقستاندىق قولونەر كاسىبىن دامىتۋ. فەس­تيۆال اياسىندا كوپ بالالى، از قامتىلعان، جۇمىسسىز ايەلدەر ءۇشىن ءداستۇرلى قولونەر بو­يىنشا ءۇش كۇندىك تەگىن شەبەرلىك سىنىپتارى وتكىزىلدى. كونكۋرس قورىتىندىسى بويىنشا 25 ۇزدىك قاتىسۋشىعا تىگىن ماشينا سىيعا تارتىلدى.

«7-8 بالالى انالاردىڭ ۇلتتىق قولونەردىڭ ارقاسىندا ءوز ەڭبەكتەرىمەن تابىس تاۋىپ وتىرعانىنىڭ كۋاسى بولدىق، ولاردىڭ كوپشىلىگى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە مۇقتاج ەمەس. قول­ونەر كۋرسىنان وتكەن ايەلدەر ءوز ىستەرىن اشىپ جاتىر، ۋاقىت وتە كەلە وتباسىلىق بيزنەسكە اينالدىرۋدا. بۇل كەرەمەت. بۇل ۇلكەن ەڭبەك»، دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ىرگەلى جوبالار جۇزەگە استى

قوعام • بۇگىن، 07:47

قولداۋ عىلىمعا قاجەت

قوعام • بۇگىن، 07:39

اپتا ۇزدىگى اتاندى

حوككەي • بۇگىن، 07:35

سۇيىسپەنشىلىكتىڭ اناسى – ىقىلاس

رۋحانيات • بۇگىن، 07:26

ءونىم مەن ءوسىم ەسەلەندى

ايماقتار • بۇگىن، 07:18

تارتىمدىلىق تەرەڭدەي تۇسپەك

ايماقتار • بۇگىن، 07:16

ۇلكەن ءومىر جولىنىڭ كەزەڭدەرى

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:13

شاردارا گەس-ءى تولىق جاڭعىرادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:05

ناگرادالار تاپسىرىلدى

قوعام • بۇگىن، 06:57

قۇشاعى كەڭ، جۇرەگى جۇمساق

رۋحانيات • بۇگىن، 06:49

سالتاناتتى ءىس-شاراعا قاتىستى

پرەزيدەنت • بۇگىن، 06:37

ۇقساس جاڭالىقتار