ەكونوميكا • 02 قازان، 2019

جىلدىق بيۋدجەت ناقتىلاندى

89 رەت كورسەتىلدى

پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا 2019 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ناقتىلاندى. بۇل جونىندە ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ پەن قارجى ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بەرىك شولپانقۇلوۆ باياندادى.

ولشەمدەر ساقتالىپ، بيۋدجەت وسەدى

رۋسلان دالەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، 2019 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى ناقتىلاعاندا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­­كالىق دامۋىنىڭ نەگىزگى كور­سەت­كىشتەرى ساق­تالادى. بۇل – 3،8% دەڭگەيىندەگى ءىجو ءوسى­مى، 89 ملن توننا كولەمىندەگى مۇناي ءوندىرۋ.

«الەمدىك مۇنايدىڭ باعاسى جوعارى قۇبىلمالىلىعىن كورسەتەدى. وسىنى ەسكە­رە وتىرىپ مۇنايدىڭ بولجامدى باعاسى باررەلىنە 55 دوللار دەڭگەيىندە، ال جىل­دىق ينفلياتسيانىڭ نىسانالى ءدالىزى 4-6% شە­گىندە بولادى دەپ بەلگىلەندى»، دەدى ۇلت­تىق ەكونوميكا ءمينيسترى.

الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ بولجامدى پارامەترلەرىنىڭ ساقتالۋىنا سىرتقى نارىقتار بويىنشا بولجامنىڭ ساقتالۋى، اعىمداعى جىلدىڭ 9 ايداعى كور­سەتكىشتەر ديناميكاسى، سونداي-اق بيىل ناۋرىز ايىندا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەر سەبەپ بولدى. مىنە، وسىنىڭ ەسەبىنەن رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەت كىرىستەرىن 12 ملرد تەڭگە سالىقتىق تۇسىمدەردىڭ جانە 83 ملرد تەڭگە سالىقتىق ەمەس تۇسىمدەردىڭ ەسەبىنەن 95 ملرد تەڭگەگە ارتتىرۋ ۇسىنىلدى.

«جالپى، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ كى­­رىس­تەرى (ترانسفەرتتەردى ەسەپتەمەگەندە) 2019 جىلى 7 ترلن 81 ملرد تەڭگەنى قۇراي­تىن بولادى»، دەدى ول.

تۇسىمدەر تۇرلەرى بويىنشا كىرىستەردىڭ قۇرىلىمى وزگەرمەيدى. ەڭ ۇلكەن ۇلەستى قوسىلعان قۇن سالىعى (2،8 ترلن تەڭگە)، كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى (2 ترلن تەڭگە)، حالىقارالىق ساۋداعا سالىناتىن سالىقتار (1،5 ترلن تەڭگە) قۇرايدى.

رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ تاپشىلىعى بۇرىن بەكىتىلگەن 1 ترلن 365 ملرد تەڭگە دەڭگەيىندە ساقتالماق. بۇل – ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 2،1%-ىن قۇرايدى.

مۇناي ەمەس تاپشىلىق، ياعني مۇناي كىرىستەرىن قوسپاعاندا، ىشكى جالپى ونىمگە قاتىستى 8،5% نەمەسە 5،5 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. مۇناي ەمەس تاپشىلىقتىڭ پارامەترلەرى بەكىتىلگەن فيسكالدىق ەرەجەلەرگە سايكەس كەلەدى.

ر. دالەنوۆ ناقتىلاعانداي، تۇسىمدەردىڭ جالپى كولەمى 95 ملرد تەڭگەگە ءوسىپ، 10،7 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. ترانسفەرتتەردىڭ تۇسىمدەرى، ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق قوردان ترانسفەرتتەر وسپەيدى.

«شىعىستار 95 ملرد تەڭگەگە ارتادى، بۇل كىرىستەردىڭ وسۋىمەن سايكەس كەلەدى. رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەتتىڭ شىعىستار كو­لەمى 12 ترلن تەڭگەدەن اسادى. وسىلايشا تۇسىم­دەر 10،7 ترلن تەڭگەنى، شىعىستار 12 ترلن تەڭ­گەنى، تاپشىلىق 1،4 ترلن تەڭگەنى قۇراي­دى»، دەپ قوستى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى.

ءوز كەزەگىندە، ءبىرىنشى قارجى ۆيتسە-ءمي­نيسترى ب.شولپانقۇلوۆ بيۋدجەتتى ناق­تىلاۋدى اعىمداعى جىلدىڭ ساۋىرىندە تۇزەتۋلەر ەنگىزىلگەن ەلدىڭ 2019 جىلعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنىڭ كورسەتكىشتەرىن ساقتاي وتىرىپ جۇرگىزۋ ۇسىنىلاتىنىن ايتتى.

ناقتىلاۋ جوباسىندا اعىمداعى جىل­دىڭ بيۋدجەتىن اتقارۋ شەڭبەرىندە ۇكىمەت الدىنا قويىلعان بىرقاتار مىندەتتەردى شەشۋ كوزدەلگەن.

ءبىرىنشى، الەۋمەتتىك سالادا شۇعىل قارجى­لاندىرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ. ب.شول­پا­نقۇ­لوۆتىڭ ايتقانىنداي، بۇل ماقسات­تارعا 84،8 ملرد تەڭگە كوزدەلگەن، ونىڭ ىشىندە: 36،9 ملرد تەڭگە الۋشىلار كونتين­گەنتىنىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تولەمدەرىنە، 23،3 ملرد تەڭگە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتىلەرىنىڭ قۇرىلىسىن جالعاستىرۋعا، 2،7 ملرد تەڭگە مادەنيەت پەن سپورتتى دامىتۋعا ءبولىندى.

ەكىنشى، كەيىنگى جىلدارعى ەكونو­مي­كانىڭ ءوسۋ قارقىنىن ارتتىرۋ ءۇشىن قوسىمشا كوزدەردىڭ نەگىزىن قالاۋ. ءبىرىنشى قارجى ۆيتسە-ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا، وسى مىندەت شەڭبەرىندە ناقتىلانعان بيۋدجەت جوباسىندا 136،8 ملرد تەڭگە كوزدەلگەن، ونىڭ 36،7 ملرد تەڭگەسى جولاۋشىلار ۆاگوندارى پاركىن، سانيتارلىق تەحنيكانى جانە ماشينا جاساۋ سالاسىنىڭ جوبالارىن جاڭارتۋدى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن وڭدەۋ ونەركاسىبىن قولداۋعا، 21،1 ملرد تەڭگەسى اۋە پاركىن دامىتۋعا جانە مامانداندىرىلعان اۋە كەمەلەرىمەن تولىقتىرۋعا، 17،1 ملرد تەڭگەسى سالىمشىلارعا تۇرعىن ءۇي قا­رىز­دارىن بەرۋ جانە سالىمدار بويىنشا سىياقىلار تولەۋ ءۇشىن، 8 ملرد تەڭ­گەسى پاۆلودار جانە اقتوبە وبلىستارى­نىڭ سۇرانىسقا يە سۋارمالى جەرلەرىنىڭ گيد­رو­مەليوراتيۆتىك جۇيەلەرىن رەكونسترۋك­تسيالاۋعا، 7،2 ملرد تەڭگەسى جامبىل وبلىسى حالقىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبانى ىسكە اسىرۋعا ءبولىندى.

ءۇشىنشى، 4-توقسانداعى شۇعىل مىندەت­تەرگە ارنالعان ۇكىمەت رەزەرۆىنىڭ قولاي­لى دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل شىعىس­تار­دى قايتا ءبولۋ جانە 94،9 ملرد تەڭگە مول­شەرىندە اعىمداعى جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورى­تىندىلارى بويىنشا بيۋدجەت تۇسىم­دەرىن تۇزەتۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.

«وسى وزگەرىستەردى ەسكەرە وتىرىپ، 2019 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت­تىڭ نەگىزگى پارامەترلەرى بىلايشا قالىپ­تاستى: تۇسىمدەر – 10 663،5 ملرد تەڭگە; شىعىستار – 12 028،1 ملرد تەڭگە; بيۋدجەت تاپشىلىعى – 1 364،6 ملرد تەڭگە نەمەسە ىشكى جالپى ونىمگە 2،1%»، دەپ تۇيىندەدى ب.شولپانقۇلوۆ.

ماسەلەنى پرەمەر-مينيستر ا.مامين قورىتىندىلاپ، وسىعان سايكەس ءتيىستى تاپسىرمالار بەردى.

«تۇزەتىلگەن بيۋدجەت كىرىستەرى مەن شى­عىس­تارى الەۋمەتتىك مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن قو­سىمشا قارجىلاندىرۋ قاجەتتىلىگىن جابۋ­عا، ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ قوسىمشا كو­زدەرىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، دەدى ا. مامين.

ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ قوسىمشا كوز­دەرىن وڭدەۋ ونەركاسىبىن قولداۋعا ارنالعان قاراجاتتى قايتا ءبولۋ، سالىمشىلارعا تۇرعىن ءۇي قارىزدارىن بەرۋ ءۇشىن «تۇر­عىن­ۇيقۇرىلىسجيناقبانكى» اق-ىن نەسيەلەندىرۋ، پاۆلودار جانە اقتوبە وب­لىستارىنىڭ سۇرانىسقا يە سۋارمالى جەرلەرىنىڭ گيدرومەليوراتيۆتى جۇيە­لەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋ، سونداي-اق جام­بىل وبلىسىندا اۋىلدا كووپەراتسيانى دامىتۋدىڭ قاناتقاقتى جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى قۇرۋ جوسپارلانعان.

وسى مىندەتتەردى 199،1 ملرد تەڭگە سوماسىندا شىعىستاردى قايتا ءبولۋ جانە وسى جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بو­يىنشا بيۋدجەت كىرىستەرىن 94،9 ملرد تەڭگە مولشەرىندە تۇزەتۋ جولىمەن قارجىلىق قولداۋ ۇسىنىلادى.

پرەمەر-مينيستر ماسەلەنى قورى­تىن­دىلاي كەلە ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا بەلگىلەنگەن تارتىپتە «2019-2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن پارلامەنت قاراۋىنا ەنگىزۋدى تاپسىردى.

 

اۋىلدار كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن قامتىلادى

سونىمەن قاتار ۇكىمەت وتىرىسىندا اۋىلدا ينتەرنەتكە كەڭ جولاقتى قولجەتىم­دىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە 5G-ءدى دامىتۋ ماسەلەلەرى قارالدى. بۇل ماسەلە بويىنشا تسيفرلىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى اسقار جۇماعاليەۆ پەن «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى قۋانىشبەك ەسەكەەۆ بايانداما جاسادى.

ا.جۇماعاليەۆ «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا قازاقستاننىڭ ەلدى مەكەندەرىن ينتەرنەت قىزمەتتەرىمەن قامتۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى.

«قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 117 قالا مەن
3 324 اۋىلدى ەلدى مەكەندە كەڭ جولاقتى ينتەرنەت قولجەتىمدى. ولار ءتۇرلى تەحنولوگيا­لارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن، ونىڭ ىشىندە تالشىقتى-وپتيكالىق جەلىلەر، 3G جانە 4G جەلىلەرى بار»، دەدى مينيستر.

2018 جىلى قازاقستان الەمدىك رەيتينگتە ۇيالى بايلانىس ابونەنتتەرى بويىنشا 21-ورىنعا يە بولدى.

قازاقستاندا ينتەرنەت پايدالانۋشى­لار سانى 2018 جىلى 81،3%-دى قۇرادى جانە الەمدىك رەيتينگتە قازاقستان 45-ورىن­عا يە بولدى. اۋىل­دىق جەرلەردى كەڭ جولاقتى ينتەرنەت­پەن ءارى قاراي قامتۋ ءۇشىن 2018-2021 جىلداردا تالشىقتى-وپتيكالىق جانە LTE (4G) جەلىلەرىن سالۋ جوسپارلانۋدا.

ءبىرىنشى كەزەڭ – تالشىقتى-وپتيكالىق جەلىلەردى سالۋ. جوبانى ىسكە اسىرۋ 1 250 اۋىلدى ەلدى مەكەندە جوعارى جىلدام­دىقتى ينتەرنەت قىزمەتتەرىن ۇسىنۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2019 جىلعى 1-جارتى­جىلدىق قورىتىندىسى بويىنشا تال­شىقتى-وپتيكالىق جەلىلەر 83 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە (ونىڭ ىشىندە 85 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى مەن 76 ءبىلىم بەرۋ نىسانىندا) ىسكە قوسىلدى. 2019 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن 685 اۋىل ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلادى، ال 2020 جىلى تاعى 509 اۋىلدى قوسۋ جوسپارلانۋدا.

ەكىنشى كەزەڭ – LTE (4G) ءموبيلدى بايلانىس جەلىسىن دامىتۋ ارقىلى 3143 اۋىلدى: 2019 جىلى – 574، 2020 جىلى – 1 046 جانە 2021 جىلى 1 523 اۋىلدى ينتەرنەتپەن قامتۋ جوسپارلانۋدا.

وسى اتالعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋ اياسىندا 2020 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن تۇرعىنداردىڭ سانى 250-دەن اساتىن 880 اۋىلدى ەلدى مەكەن كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسىمەن قامتىلاتىن بولادى.

سونىمەن قاتار ءارى قاراي تۇرعىن­داردىڭ سانى 50-دەن جوعارى 885 اۋىلدى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسۋ جوس­پارلانۋدا. اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 5089 اۋىل ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلادى.

ال قالعان اۋىلدارعا جەرسەرىكتىك بايلانىس تەحنولوگياسىن قولدانۋ ارقىلى ينتەرنەت جەلىسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ تەحني­كالىق مۇمكىندىگى قامتاماسىز ەتىلەدى.

بۇل ورايدا ەلدى مەكەندەردى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسۋ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى جاساعان پەرسپەكتيۆالى اۋىلدار تىزىمىنە سايكەس ورىندالاتىن بولادى.

سونداي-اق بايلانىس قىزمەتىن كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا، مينيسترلىك بايلانىس جەلىسىنىڭ ساپاسى تومەن جەرلەردى انىقتاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. بايلانىس ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن اكىمدىكتەرمەن جانە بايلانىس وپەراتورلارىمەن بىرگە وسى ۋچاسكەلەردە قوسىمشا بازالىق ستانسالاردى ورناتۋ ماسەلەلەرى پىسىقتالدى. مىسالى، ششۋچە – بۋراباي كۋرورتتى ايماعى جانە نۇر-سۇلتان قالاسى اۋماعىندا اكىمدىكتەرمەن بىرگە ارنايى ماچتالار سالۋ ماسەلەسى وڭ شەشىمىن تاپتى. بۇل ماچتالاردى جەكە كاسىپكەرلەر سالادى، ال بايلانىس وپەراتورلارى سول جەرلەردە بازالىق ستانسالارىن ورناتادى. وسىنداي جۇ­مىستار الماتى قالاسىنىڭ جانە پاۆلو­دار وبلىسىنىڭ اكىمدىكتەرىمەن دە جۇرگىزىلە باستادى.

ا.جۇماعاليەۆ سونىمەن قاتار قازاق­ستان­دا جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ بو­يىن­شا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى.

«پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس مينيسترلىك قازاقستاندا 5G تەحنولوگياسى بويىنشا جەلىنى ەنگىزۋ جۇمىستارىن اتقارۋدا. وسى ورايدا جول كارتاسى بە­كىتىلدى. 5G ءموبيلدى بايلانىسىنىڭ تەستىك سىناعى نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىندا وتكىزىلدى. سونىمەن قاتار سىناق جۇمىستارىن بيىل قازان ايىندا شىمكەنت قالاسىندا وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر»، دەدى مينيستر.

سىناق قورىتىندىسى بويىنشا تەحنو­لوگيانىڭ زاتتار ينتەرنەتىن، تەلەمەديتسينانى، ونەركاسىپتى تسيفرلاندىرۋ جانە «اقىلدى» قالالاردى دامىتۋ ءۇشىن پايدالانىلۋ مۇمكىندىكتەرى ساراپتالادى.

5G تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ ءۇشىن قا­جەت­تى ينۆەستيتسيالار كولەمى ۇلكەن بولعان­دىقتان، ءبىرىنشى كەزەڭدە بۇل تەحنولوگيانى ەنگىزۋدى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردا (نۇر-سۇلتان، الماتى، شىمكەنت) ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانۋدا.

2021 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن نۇر-سۇلتان قالاسىندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت پەن ەكسپو-دا ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا. ال 2022 جىلى اۋەجاي مەن ۆوكزالدا، ءىرى ساۋدا ورىندارى مەن الاڭداردا 5G تەحنولوگياسى پايدا بولادى. ودان ءارى 2023 جىلدان باستاپ ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىس ورتالىقتارىندا 5G ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.

وسىلايشا اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇرعىندارىنىڭ 97%-ى كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسىمەن قامتىلادى. تۇرعىنداردىڭ قالعان 3%-ى ءۇشىن جەر سەرىگى تەحنولوگياسىن قولدانۋ مۇمكىندىگى قامتاماسىز ەتىلەدى.

«ينتەرنەت جەلىسىنە قولجەتىمدىلىكتى
اۋىلدى ەلدى مەكەندەردە ارتتىرۋ»، «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدار­لاماسى بويىنشا ەلەكتروندى دەنساۋلىق ساقتاۋ، ەلەكتروندى قىزمەت كورسەتۋ جانە باسقا جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزگى ەلەمەنتى بولىپ سانالادى. بۇل قالا مەن اۋىل اراسىنداعى تسيفرلى الشاقتىقتى قىس­قارتۋعا ىقپال ەتەدى. ال تۇرعىندارعا تسيفر­لى تەحنولوگيالاردى تولىق قولدانۋعا مۇم­كىندىك بەرىپ، قازاقستان ەكونومي­كاسى­نىڭ دامۋىنا ءوز ىقپالىن تيگىزەدى»، دەپ تۇيىندەدى ا.جۇماعاليەۆ.

«قازاقتەلەكوم» اق «ترانستەلەكوم» اق-مەن بىرلەسىپ ءمجا شارتى اياسىندا «تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرى تەحنولوگياسى بويىنشا اۋىلدى ەلدى مەكەندەردى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ» جوباسىن ىسكە اسىرىپ جاتىر. اتالعان جوبا تۋرالى تولىعىراق «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى ق.ەسەكەەۆ ايتىپ بەردى.

ماسەلەنى قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر ەلباسىنىڭ Nur Otan پار­تياسىنىڭ XVIII سەزىندە جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى 2 قىركۇيەكتە قا­زاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا بەرگەن تاپسىرمالارىنا سايكەس، «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا اۋىلدىق اۋماقتاردىڭ الەۋمەتتىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتىپ ءوتتى.

2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اۋىلدى ەلدى مەكەندەردىڭ 97%-ىن قۇرايتىن 5 مىڭنان استام اۋىلدا ينتەرنەت قولجەتىمدى بولۋى ءتيىس. بۇل اۋىل تۇرعىندارىنا ەلەك­تروندى مەملەكەتتىك قىزمەتتەر مەن سەر­ۆيستەردى، مەديتسينالىق قىزمەتتەر مەن ءبىلىم الۋدىڭ، ەلەكتروندى ساۋدانىڭ ارتىقشىلىقتارىن پايدالانۋعا، سونىمەن قاتار جاڭا ءومىر ستاندارتتارىنا جاپپاي كوشۋگە جول اشادى.

ۇكىمەت باسشىسى تسيفرلىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنە بايلانىس وپەراتورلارىمەن بىرلەسە وتىرىپ، وڭىرلەردە تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرىن سالۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتۋدى جانە اۋىلدى ەلدى مەكەندەردى جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتكە قوسۋدى جەدەلدەتۋدى تاپسىردى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار