الەم • 05 ءساۋىر، 2019

تۇزدى كوپ تۇتىنعان 11 ملن ادام قاپيادا كوز جۇمعان

684 رەت كورسەتىلدى

الەمدەگى ءاربىر بەسىنشى ادام دۇرىس تاماقتانباۋ سالدارىنان مەرزىمىنەن بۇرىن كوز جۇمادى. بۇل تۋرالى bbc.com حابارلادى.

دۇرىس قۇرىلماعان تاماقتانۋ راتسيونى جىل سايىن 11 ملن ادامنىڭ ومىردەن ەرتە كەتۋىنە الىپ كەلەدى. بۇل تۋرالى Lancet عىلىمي جۋرنالى جاريالاعان زەرتتەۋدە ايتىلعان.

عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، دۇرىس تاماقتانباۋ تەمەكى تارتۋدىڭ زيانىنا قاراعاندا ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن بىرنەشە ەسە قاۋىپتى. بۇگىنگى تاڭدا الەمنىڭ ءاربىر بەسىنشى ادامى دۇرىس تاماقتانباۋ سالدارىنان كوز جۇمادى ەكەن.

ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىن قىسقارتاتىن تاعامنىڭ ءبىرى – تۇز. كۇندەلىكتى تۇتىناتىن نان، سويا سوۋسى جانە دايىن ونىمدەردەگى تۇز مولشەرى ادام دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرەدى.

راتسيونداعى قاۋىپتى سانالاتىن تاعامدار:

تۇزدىڭ شامادان تىس كولەمى – 3 ملن ادامنىڭ، تۇتاس ءداندى-داقىلداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى – 3 ملن، جەمىس-جيدەكتى جەتكىلىكتى مولشەردە تۇتىنباۋ – 2 ملن ادامنىڭ ولىمىنە سەبەپ بولعان.

«ءبىزدىڭ باقىلاۋىمىزشا، تاماقتانۋ – الەمدەگى دەنساۋلىق ماسەلەسى بويىنشا نەگىزگى انىقتاۋشى فاكتورلاردىڭ ءبىرى. ونىڭ ماڭىزى زور»، - دەيدى ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى كورسەتكىشتەر جانە دەنساۋلىقتى باعالاۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى كريستوفەر ماررەي.

قاپيادا كوز جۇمۋعا الىپ كەلەتىن باسقا دا ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ قاتارىنا راتسيوندا جاڭعاق، تۇقىم، كوكونىس، سونداي-اق، تەڭىز ونىمدەرىندەگى ومەگا-3 ماي قىشقىلدارىنىڭ تولىق بولماۋى جاتادى.

تۇزدى مولشەرىنەن كوپ تۇتىنعان 11 ملن ادامنىڭ 10 ملن-ى جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋىنا شالدىققان.

ارتىق تۇز ارتەريالىق قىسىمنىڭ جوعارىلاۋىنا الىپ كەلەدى، ال بۇل، ءوز كەزەگىندە، جۇرەك ۇستاماسىنىڭ نەمەسە ءينسۋلتتىڭ قاۋپىن ارتتىرادى. ياعني راتسيونداعى تۇز جۇرەككە جانە قان تامىرلارىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.

ءداندى-داقىلدار مەن جەمىستەر جۇرەك جۇمىسىنا كومەكتەسەدى جانە جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ پايدا بولۋ قاۋپىن تومەندەتەدى.

جۇيەسىز تاماقتانۋ ناتيجەسىندە پايدا بولاتىن جانە ەرتە ولىمگە اكەلەتىن باسقا اۋرۋلارعا ەكىنشى تيپتەگى قاتەرلى ىسىك پەن قانت ديابەتى جاتادى.

سوڭعى جاڭالىقتار

«بارىسقا» جاڭا قاقپاشى كەلدى

حوككەي • بۇگىن، 09:18

COVID-19: بوساڭسۋعا بولمايدى

الەم • بۇگىن، 08:51

تىلگە قۇرمەت – ەلگە قۇرمەت

قازاقستان • بۇگىن، 08:48

ايمانوۆتىڭ مۋرالى اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:41

باتىرلار مەن سامۋرايلار بەينەسى

قازاقستان • بۇگىن، 08:40

ءسوز سويىل: ءازىل-وسپاق

رۋحانيات • بۇگىن، 08:34

ءبىر كودتىڭ قۇنى

ايماقتار • بۇگىن، 08:28

قالدىقتان جاسالعان كارتا

ايماقتار • بۇگىن، 08:27

كومەگى كوپ كوشپەلى ەمحانا

ايماقتار • بۇگىن، 08:22

ۇقساس جاڭالىقتار