قازاقستان • 13 ناۋرىز، 2019

ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋعا باسىمدىق بەرىلەدى

847 رەتكورسەتىلدى

كەشە پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا 2019-2023 جىلدارعا ارنالعان ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى جانە 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت بولجامى كەلىسىلدى، بيىلعى قاڭتار-اقپانداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ ورىندالۋىنىڭ قورىتىندىسى باياندالدى. سونىمەن قاتار 2019-2025 جىلدارعا ارنالعان تۋريستىك سالانى دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ جوباسى كەڭىنەن ءسوز بولدى.

قاراجات 3 باعىتتا ؛جۇمسالماق

نەگىزگى ماكروكورسەتكىشتەر مەن بيۋدجەتتىك پارامەترلەردىڭ بولجامدارى تۋرالى پرەمەر-مينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى &ndash؛ قارجى ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ جانە ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ باياندادى.

ۇلتتىق ەكونوميكا مينيستر­؛لى­؛گى­؛نىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، بيىل­؛عى ماكرو­؛كورسەتكىشتەردىڭ وڭ وز­؛گەرىسىنە اسەر ەتكەن نەگىزگى فاكتورلار بىلتىرعىداي ءىجو ۇلەسىندەگى تاۋ-كەن ونەركاسىبى مەن قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنىڭ ءوسۋ قارقىنى ەسەبىنەن ورىن الماق. ؛

&minus؛ 2018 جىلى ءىجو كولەمى 58،8 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل 2019 جىلدى باعالاۋ ءۇشىن جاقسى بازا سانالادى. 2018 جىلمەن سالىستىرعاندا مۇناي ءوندىرۋ 1،4 ملن تونناعا نەمەسە 1،5%-عا تومەندەيدى. بۇل تاۋ-كەن ونەركاسىبىنىڭ باياۋ ءوسۋىن قا­؛لىپ­؛تاستىرادى. بۇعان قوسا، قىزمەت كور­؛سەتۋ سەكتورى بويىنشا بارىنشا جوعارى ءوسىم كۇتىلىپ وتىر. قىزمەت كورسەتۋ سەكتورى ءوسىمىنىڭ نەگىزى &ndash؛ ىشكى سۇرانىستىڭ ۇلعايۋى، &minus؛ دەپ مالىمدەدى ر.دالەنوۆ.

جيىندا بەلگىلى بولعانداي، سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلار نەگىزىندە 2019 جىلعا ارنالعان بازالىق پارامەترلەر بۇ­؛رىن ماقۇلدانعان دەڭگەيدە ساقتالدى. اتاپ ايتار بولساق، مۇناي باعاسى 1 بار­؛رەل &ndash؛ 55 اقش دوللارى كولەمىندە ساق­؛تال­؛سا، تەڭگە باعامى 1 اقش دوللارى &ndash؛ 370 تەڭگەنى قۇرايدى. سونىمەن قاتار، جىل­؛دىق ينفلياسيانىڭ نىسانالى ءدالىزى &ndash؛ 4-6%.

تۇزەتىلگەن ماكروەكونوميكالىق بول­؛جام نەگىزىندە ەلباسىنىڭ جاڭا الەۋ­؛مەتتىك باستامالارىن ىسكە اسىرۋدى، سونىمەن قاتار قازاقستان حالقىنا ار­؛نال­؛عان جولداۋدى جانە «؛نۇر وتان»؛ پار­؛تياسىنىڭ XVIII سەزىندە بەرىلگەن تاپ­؛سىر­؛مالاردى ورىنداۋعا جۇمسالاتىن قا­؛راجاتتى انىقتاۋ ءۇشىن 2019 جىلعا ارنالعان بيۋدجەت پارا­؛مەت­؛ر­؛لەرىنىڭ بولجامى ناقتىلاندى. پرە­؛مەر-مينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى &ndash؛ قارجى ءمينيسترى ءا.سمايىلوۆ ناقتىلانعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ جوباسى ازىرلەنگەنىن ايتتى.

&minus؛ الدا تۇرعان باستى ماقساتتاردىڭ ءبىرى &ndash؛ بىرىنشىدەن، وسى ناقتىلانعان رەس­؛پۋب­؛ليكالىق بيۋدجەتتىڭ جوباسىن پار­؛لامەنتكە ەنگىزۋ جانە ونىڭ قابىلدانۋىن قام­؛تاماسىز ەتۋ. ەكىنشىدەن، ناقتى­؛لان­؛عان بيۋدجەتتە كوزدەلگەن تولەم­؛دەر­؛دىڭ الۋشىلارعا ۋاقىتىندا جەتۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بارلىق بيۋدجەتتىك پروسەدۋرالاردى تەز ارادا وتكىزۋ. ۇشىنشىدەن، بيۋدجەت كىرىستەرىنىڭ تولىق ورىن­؛دالۋىن قاداعالاۋ جانە بيۋدجەت قارا­؛جاتىنىڭ اتقارىلۋىنا ونلاين-موني­؛تورينگىنى جالعاستىرۋ، &ndash؛ دەدى ءا.سما­؛يىلوۆ. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، ناقتىلانعان بيۋدجەت جوباسى ءۇش باعىت بويىنشا قاراستىرىلادى. ءبىرىنشىسى، ەلباسىنىڭ «؛نۇر وتان»؛ پارتياسىنىڭ XVIII سەزىندە اتاعان «؛الەۋمەتتىك قام­؛قور­؛لىق»؛ الەۋمەتتىك شارالارىن ىسكە اسى­؛رۋ ءۇشىن جالپى سوماسى 444،3 ملرد تەڭ­؛گە بولىنەدى.

&ndash؛ اتالعان قاراجات اياسىندا ازا­؛مات­؛تار­؛دىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا الەۋ­؛مەتتىك قولداۋدى كۇشەيتۋ كوز­؛دەلگەن، ونىڭ ىشىندە جالاقىسى تومەن جۇ­؛مىس­؛شىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىن، مۇگەدەكتىگى ءۇشىن بەرىلەتىن جاردەماقىلاردى ۇلعايتۋ، اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋ پارامەترلەرىن وزگەرتۋ، از قامتىلعان كوپ بالالى وتباسىلارعا جالدامالى تۇرعىن ءۇي سالۋ جانە قتقجب ارقىلى جەڭىلدىكتى نەسيەلەندىرۋدى ەنگىزۋ. سونداي-اق وڭىرلىك ينفراقۇرىلىم مەن «؛اۋىل &ndash؛ ەل بەسىگى»؛ ارنايى جوباسىن دامىتۋ كوزدەلگەن، &ndash؛ دەدى ءا.سمايىلوۆ.

مەملەكەتتىك قازىنادان بولىنەتىن قاراجاتتىڭ ەكىنشى باعىتى &minus؛ جاستار جى­؛لىن وتكىزۋ اياسىندا ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋعا ارنالىپ وتىر. بۇل ماق­؛ساتقا 24،6 ملرد تەڭگە بولىنبەك. ءۇشىن­؛شىسى، پرەزيدەنتتىڭ 2017 جانە 2018 جىل­؛دارداعى جولداۋلارىندا ايتىلعان تاپ­؛سىرمالارىن ورىنداۋ ءۇشىن 286 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. قارجى ءمي­؛نيسترى اتالعان قاراجات اياسىندا تۇر­؛كىستان وبلىسىن جانە استانا قالاسىن دا­؛مىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارلارىن ىسكە اسىرۋ، استانادا عىلىمي-ونكولوگيالىق ورتالىق سالۋ، «؛سارىارقا»؛ گاز قۇبىرىن تارتۋ، سونداي-اق ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەنىن اتاپ ءوتتى.

مىندەت &ndash؛ ءىجو كولەمىن ؛5 پايىزعا جەتكىزۋ

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ر.دا­؛لە­؛نوۆ وسى جىلعى ەكى ايدىڭ قورى­؛تىن­؛دىسى بويىنشا ءىجو سەرپىنى ارتقانىن، ينفلياسيا نىسانالى دالىزدە ساقتالىپ وتىر­؛عانىن، ينۆەستيسيالار قايتا وسە باستاعانىن، حالىقارالىق قورلار تۇراقتى دەڭگەيدە تۇرعانىن اتاپ ءوتتى.

&minus؛ ءىجو ءوسۋى &ndash؛ 3،5%. قاڭتاردا بۇل كور­؛­؛سەت­؛كىش 2،9%-دى قۇراعان بولاتىن. مۇن­؛­؛داي سەرپىن تاۋارلار ءوندىرىسىنىڭ وسۋى­؛­؛مەن، سونداي-اق قىزمەت كورسەتۋ سەك­؛تورىنىڭ جاقسارۋىمەن تىعىز بايلانىس­؛تى، &ndash؛ دەدى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمي­؛نيسترى. اتالعان مينيسترلىك كەلتىرگەن دەرەك بويىنشا، ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ ءوسۋى قاڭتار-اقپاندا 2،7%-دى قۇرادى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا تۇراقتى ءوسۋ قارقى­؛نى بايقالىپ، ءوندىرىس كولەمى 3،6%-عا ۇلعايعان.

جيىندا ءسوز العان ۇلتتىق بانك ءتور­؛­؛اعاسى ەربولات دوساەۆ جىلدىق ين­؛فليا­؛سيانىڭ باسەڭدەگەنىن حابارلادى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە «؛7-20-25»؛ باع­؛­؛دارلاماسى 8 بانك ارقىلى جۇزەگە اسى­؛­؛رىلىپ جاتىر. 1 ناۋرىزعا دەيىنگى ارا­؛لىقتا 114،1 ملرد تەڭگە سوماعا 9 983 ءوتىنىم قابىلدانعان. سونداي-اق 68 ملرد تەڭ­؛گەگە 5 816 ءوتىنىم ماقۇلدانعانى انىق­؛تالىپ وتىر. ؛

&minus؛ بانكتەر 4 566 ءوتىنىم بويىنشا 54،5 ملرد تەڭگە بەردى. «؛باسپانا»؛ يپوتەكالىق ۇيىمى 13 اكىمدىكپەن باعدارلاما بويىن­؛شا باستاپقى جارنانى سۋبسيديالاۋ تۋرا­؛لى مەموراندۋمدار جاسادى، &ndash؛ دەدى ە.دو­؛ساەۆ. سونىمەن قاتار ول 2019 جىلعى قاڭ­؛تاردا بانكتەردىڭ اكتيۆتەرى 0،1 %-عا ازا­؛يىپ، 25،2 ترلن تەڭگە بولعانىن اتاپ ءوتتى. ؛

&minus؛ ەلىمىزدە مەرزىمى 90 كۇننەن اسقان بەرە­؛شەگى بار كرەديتتەر نەسيە پورت­؛فەلىنىڭ 8،1%-ىن قۇرادى. ساقتاندىرۋ ۇيىم­؛دارىنىڭ اكتيۆتەرى اعىمداعى جىل­؛عى قاڭتاردا 1 080 ملرد تەڭگەگە، ياعني 3%-عا ءوستى. بۇل رەتتە ساقتاندىرۋ رە­؛زەرۆ­؛تەرى 5،6%-عا ۇلعايىپ، 548 ملرد تەڭگە بول­؛دى، &ndash؛ دەدى ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى. سو­؛نى­؛مەن قا­؛تار ە.دوساەۆتىڭ بايانداماسىندا نە­؛سيە بەرۋ نارىعىنىڭ بىرتىندەپ قا­؛لىپقا كەلگەندىگى ايتىلدى. ؛

&minus؛ 2019 جىلعى قاڭتاردا 898 ملرد تەڭگەگە جاڭا نەسيەلەر بەرىلدى. بۇل وتكەن جىلعى وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 8،2%-عا كوپ. نەسيە پورتفەلى 2019 جىلعى قاڭ­؛تاردىڭ سوڭىندا 12،5 ترلن تەڭگەنى قۇرادى، &ndash؛ دەدى ول. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، كاسىپورىندارعا تەڭگەمەن نەسيە بەرۋ مولشەرلەمەسى 2018 جىلدىڭ باسىنداعى 13،2%-دان 2019 جىلعى قاڭتاردا 12،4%-عا دەيىن تومەندەگەن. قىسقا مەرزىمدى نەسيەلەر بويىنشا مولشەرلەمە 12،9%-دان 12،3%-عا دەيىن، ۇزاق مەرزىمدى نەسيە بەرۋ بويىنشا 14،3%-دان 13،8%-عا دەيىن تومەندەگەن. ؛

&minus؛ ەكونوميكانىڭ باسىم سەكتورلارى ءۇشىن 600 ملرد تەڭگە سوماعا ۇزاق مەرزىمدى رەسۋرستار بەرۋ مىندەتى اياسىندا ۇلتتىق بانك ۇكىمەتپەن جانە بانكتەرمەن بىرلەسىپ جوبالاردى قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرىن ازىرلەدى. 2019 جىلعى 1 ناۋ­؛رىزدا ەكى بانكتىڭ 25 ملرد تەڭگە كولە­؛مىن­؛دەگى وبليگاسيالارى ساتىپ الىندى، &ndash؛ دەدى ە.دوساەۆ.

تاقىرىپتى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى ا.مامين تاۋ-كەن، حيميا ونەركاسىبىندە، ماشينا جاساۋدا، ساۋدا، كولىك سالاسىندا، اۋىل شارۋاشىلىعىندا وڭ ءوسىم قارقىنى بايقالاتىنىن اتاپ ءوت­؛تى. جالپى ءىجو ەكى ايدا 3،5%-عا وسكەنىنە توقتالا كەلىپ، نەگىزگى مىندەت بيىل ءىجو-نى 5%-عا جەتكىزۋ ەكەنىن ايتتى.

تۋريزمدى دامىتۋعا ءتيىس باعدارلاما بەكىتىلدى

ۇكىمەت ۇيىندە قارالعان ءۇشىنشى ما­؛سە­؛لە &ndash؛ تۋريزم سالاسىنا قاتىستى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۋريستىك سالاسىن دامىتۋدىڭ 2019-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باع­؛دارلاماسىن جانە وعان ىلەسپە زاڭ جوباسىن قابىلداۋ ارقىلى ساياحات ءۇشىن تارتىمدى 50 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋگە مۇمكىندىك تۋماق. مەملەكەتتىك باعدارلاما ەلەۋلى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق اسەرى بار 10 جۇيەلى شارانى قامتيدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، بۇل باعىتتا 800 ملرد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيسيا تارتىلىپ، 200-دەن استام ينۆەستيسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. ؛

&minus؛ قازاقستاندى ءتۋريزمنىڭ الەمدىك كارتاسىندا ىلگەرىلەتۋ جانە ماركەتينگ جۇمىستارى ءۇشىن شەتەلدىك تاجىريبەگە ۇقساس، شەتەل ازاماتتارىنان 2-4 دوللار مولشەرىندە تۋريستىك جارنا («؛Bed Tax»؛) الۋدى ەنگىزۋ جوسپاردا بار. شارا مەملەكەتتىك باعدارلاما قابىلدانعان ساتتەن باستاپ قازاقستان بويىنشا ارەكەت ەتەتىن بولادى. ؛

سونىمەن قاتار ا.مۇحامەديۇلى مەم­؛­؛لەكەتتىك باعدارلاما جوباسىندا ۆي­؛زا­؛لىق رەجىمدى ىرىقتاندىرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنگەنىن ايتتى. مۇندا «؛e-Visa»؛ تەتىگىن وڭتايلاندىرۋ، 72 سا­؛عاتتىق ۆيزاسىز ءترانزيتتى كەڭەيتۋدىڭ شارالار كەشەنى ازىرلەنەدى. بۇعان قوسا، e-Hotel جۇيەسىن ەنگىزۋ كوزدەلگەن. اتالعان شارالار ەلىمىزگە شەتەلدىك تۋريستەر اعىنىنىڭ ۇلعايۋىن قامتاماسىز ەتەدى. بۇدان وزگە، مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا رەسپۋبليكا شەكارالارىندا وتكىزۋ پۋنكتتەرىنىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ، سونداي-اق ەۋرووداق، اۋستراليا، تاي­؛لاند، سين­؛گا­؛پۋر جانە تمد-نىڭ كەيبىر ەل­؛دەرى &ndash؛ رە­؛سەي، بەلارۋس، گرۋزيا ەل­؛دەرىنىڭ تاجى­؛ريبەسى بويىنشا 2022 جىلدان باس­؛تاپ «؛Tax Free»؛ ەنگىزۋ جوسپاردا بار. وسىن­؛داي شارالاردىڭ ناتيجەسىندە دامى­؛عان ەلدەر ساۋدا اينالىمىن عانا ەمەس، شوپينگ-تۋريستەردىڭ اعىنىن دا ۇلعايت­؛قانىن جەتكىزدى. ؛

مەملەكەتتىك باعدارلاما جوباسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىندا McKinsey حالىق­؛ارالىق كونسالتينگىلىك كومپانيا­؛سى قازاقستاندىق وكىلدىگىنىڭ كەڭەسشىسى يوحان بەربنەر ءسوز سويلەدى. ول تۋريستىك ورىنداردى دامىتۋ بويىنشا تاۋەلسىز ساراپشى رەتىندەگى پىكىرىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار ي.بەربنەر قازاقستاننىڭ جوعارى تۋريستىك الەۋەتى بار ەكەنىن جانە ونى تابىستى ىسكە اسىرعان ساتتە تۋريزم قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا درايۆەرىنە اينالاتىنىن اتاپ ءوتتى.

پرەمەر-مينيستر ا.مامين تۋريزم سالاسىن دامىتۋ اياسىندا كۇردەلى، ءبىراق قولدان كەلەتىن مىندەت تۇرعانىن جەتكىزدى.

ەركەجان ايتقازى،

«؛Egemen Qazaqstan»؛

سوڭعى جاڭالىقتار

تاۋشىق اۋىلى 80 جىلدىعىن تويلادى

ايماقتار • بۇگىن، 16:35

اباي دۇكەنى – بەلگيادا

رۋحانيات • بۇگىن، 16:32

گەرولد بەلگەرگە كوشە بەرىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 15:57

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ريزا يساەۆا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:50

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نۇربيكە قۇدايبەرگەنوۆا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:45

ەڭ قىسقا اڭگىمە. داۋرەن داريابەك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:39

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نازەركە سانيازوۆا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:37

ەڭ قىسقا اڭگىمە. اقىلبەك شاياحمەت

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:22

ەڭ قىسقا اڭگىمە. الدابەرگەن كەمپىرباي

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 13:00

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەركەعالي بەيسەنوۆ

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:42

ەڭ قىسقا اڭگىمە. كوگەداي شامەرحان

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:39

ەڭ قىسقا اڭگىمە. جاسۇلان سەرىك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:37

ەڭ قىسقا اڭگىمە. اقجول قالشابەك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:28

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نۇربەك نۇرجانۇلى

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:24

ەلباسى تاكەو كاۆامۋرامەن كەزدەستى

پرەزيدەنت • بۇگىن، 11:34

ساعىنايدىڭ بەيىتى تابىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 10:52

اقمولانىڭ استىعىنا سۇرانىس مول

ايماقتار • بۇگىن، 10:22

كۇلكى كەرۋەنى № 7

رۋحانيات • بۇگىن، 10:20

اتالماي نەگە قالسىن مۇسا اتى؟!

رۋحانيات • بۇگىن، 10:01

جاقسى ءداستۇر جالعاسادى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:49

الاشتانۋشى عالىمنىڭ بەلەسى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:47

يگىلىكتى ەڭبەك يەسى

قوعام • بۇگىن، 08:46

نامازالى وماشۇلى: ەل شەجىرەسى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:42

تاراز شاھارىنداعى تاماشا ءتۇن

ايماقتار • بۇگىن، 08:39

تۇڭعىش ءتىل فورۋمى وتەدى

قوعام • بۇگىن، 08:36

پاتريارحتىڭ ورىندالعان پارىزى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:33

كەدەرگىسىز كەلەشەك

قوعام • بۇگىن، 08:31

جوشى حانعا ەسكەرتكىش ورناتىلادى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:24

قازاقتاردىڭ اتقا ءمىنۋ مادەنيەتى

قازاقستان • بۇگىن، 08:22

ەۋرونى ساتىپ الۋشىلار كوبەيدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:20

اQR: 14 بانكتى «ساۋىقتىرۋ» كەرەك پە؟

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:15

ۇقساس جاڭالىقتار