ايماقتار • 11 ناۋرىز، 2019

كەرى كەتىرەتىن كەدەرگىلەر

842 رەتكورسەتىلدى

وبلىس ورتالىعىنىڭ ءدال ىرگەسىندە ورنالاسقان ەلدى مەكەن وركەنيەتتەن الىس قالدى دەگەنگە سەنۋ قيىن. الايدا، تۇرعىنداردىڭ جانايقايىنا قۇلاق تۇرسەڭ امالسىز يلانۋعا تۋرا كەلەدى.

اۋىز سۋدىڭ ازابى

اۋىلدىڭ اتاۋى شۇبالاڭداۋ – «2603 شاقىرىمداعى ايالداۋ بەكەتى». مۇندا ءبىر كەزدەرى اۋقىمدى تەمىر جول بەكەتى بول­عان­عا ۇقسايدى. قازىر ون شاقتى ءۇي عانا قالعان. ۇلكەندەر جاعى مال، قۇس وسىرۋمەن اينالىس­سا، بالالار كورشى اۋىلعا قاتى­ناپ وقيدى. الەۋمەتتىك نىسان­دار­دىڭ جوقتىعىنا ەتى ابدەن ۇيرەنىپ كەتكەن تۇرعىندار ەندى اۋىز سۋدىڭ ازابىن تارتىپ كە­لە­دى.

– وسىندا وڭتۇستىك-ورال تەمىر جولى پەتروپاۆل بولىم­شە­سىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جۇمىس ىستە­­گەندىكتەن، اتالعان مەكەمە كۇ­نا­را تىرشىلىك كوزىمەن قامتا­ماسىز ەتىپ كەلگەن. ەندى ەكونو­مي­كالىق جاعىنان ءتيىمسىز دەگەن ءۋاجدى العا تارتىپ قىزمەت ەتۋدى دوعارعاندىقتان، قار سۋىن تۇتىنۋعا ءماجبۇرمىز. كۇنىمىز ۇيگە قار تاسۋمەن وتەدى. ءبىر شەلەكتەن ءبىر ليتر عانا سۋ شىعادى. ونىڭ ءوزى كىر، لاس. قانشا قاي­نا­تىپ، سۇزگەنمەن، كەرمەك ءدامى، جا­عىمسىز ءيىسى سەزىلىپ تۇ­را­دى. وبلىس ورتالىعىنان بار-جوعى 20 شاقىرىم جەردە تۇرا­مىز. قىزىلجار اۋدانىنىڭ باس­شى­لى­عى ماسەلەنى «انە-مىنە شەشە­مىز» دەۋمەن كەلەدى، – دەيدى شا­را­­سىزدىق تانىتقان تۇر­عىن­دار.

ايالداۋ بەكەتىنە جاقىن قون­­عان بوروۆسكوە اۋىلىنا جا­ياۋ-جالپىلاپ سۋعا باراتىن، تەمىر جولدى كەسىپ ءوتىپ، ومىر­لە­رىن قاتەرگە تىگەتىن ساتتەر از كەز­دەس­پەيدى ەكەن. سۋ قۇيىلعان ىدىس­تى رەلستەن كوتەرىپ وتكىزۋ ءبىر ماشاقات كورىنەدى. وكرۋگ اكى­مى جيىن وتكىزىپ، جاعداي تۇزەلەدى دەپ سەندىرىپ كەتكەنمەن قۇرعاق ۋادەنىڭ ۇشى ۇستاتار ەمەس. تاتيانا مەششەرياكوۆا، ايناگۇل عابدۋللينا، تاعى باس­قا تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنا قا­را­­عاندا، ارنايى كولىكپەن اكەل­گەن سۋ اششى، ادام تۇگىلى مال ىشۋگە دە، كىر جۋعا دا جا­رام­­سىز. ونىڭ ءوزىن ۋادە ەتىل­گەن 10 كۇندە ەمەس، اراعا ەكى اپتا سالىپ جەتكىزگەن. سوعان قارا­عان­دا جەرگىلىكتى شارۋا قوجا­لىقتارىمەن بەس كۇندە ءبىر رەت جەتكىزىپ تۇرۋ جونىندە جاساسقان كەلىسىمشارت باقى­لاۋ­سىز قالعان ءتارىزدى. 

جۇرتشىلىقتىڭ قار سۋىن پايدالانىپ وتىرعانىن بىلمەي قالعان اۋداندىق اكىمدىككە نە دەرسىڭ؟! 

 فەرمەرلەر نەگە نارازى؟

بىلتىر 84 فەرمەر وزگەنىڭ كىناسىنەن 133 ميلليون تەڭگە دەمەۋ قارجىدان قاعىلىپ، سان سوعىپ قالعان بولاتىن. ولار بيىل تاعى دا جەر سيپاپ قالامىز با دەگەن الاڭداۋشىلىعىن جاسىرمايدى.

 اققايىڭ اۋدانىنا قاراستى «ليدەر» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەك­شىسى ۆيكتور ماماەۆ وت­كەن جىلى ءبىر كاسىپورىننان 8 ميل­ليون تەڭگەگە مينەرالدىق تىڭايت­قىش ساتىپ العان. جۇم­سال­عان قاراجاتتىڭ 50 پايىزى مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديا تۇرىندە قايتارىلۋى ءتيىس بولا تۇرا ءالى كۇنگە دەيىن 4 ميل­ليون تەڭگەنى داۋلاۋمەن ءجۇر. ايتۋىنشا، داۋلى ماسەلە دەمەۋ قارجىنىڭ اقپاراتتىق جۇيە ارقىلى بەرىلە باستاۋىنان شىققان. اتاپ ايتقاندا، تسيفرلى باعدارلامانىڭ دۇرىس ەنگىزىلمەۋى سالدارىنان وسىنداي كەلەڭسىزدىككە ۇرىنعان. جاۋاپتى ورگاندارعا جۇگىنگەنىمەن، دوپ سياقتى قاقپاقىلداپ، ءبىر-بىرىنە يتەرە سالعان. 

وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالا­تا­سىنىڭ ءبولىم باسشىسى ايدوس كەڭ­پەيى­لوۆ باعدارلامانى اس­تا­نا قالاسىنداعى «اقپا­رات­تىق ەسەپ­تىك ورتالىق» اق ازىر­لە­گە­نىن جەتكىزدى. وزىق تەحنولوگيا ارقىلى شارۋاشىلىقتار جايلى دەرەكتەر ءتۇرلى ۆەدومستۆولاردان الىنىپ، ءبىر ورتالىققا جيناقتالۋدىڭ ورنىنا بىرقاتار مالىمەت بۇرمالانىپ كەتكەن. ادامداردىڭ اتى-جوندەرى، پايدالانىلاتىن جەر اۋماعى قامتىلماي قالعان.

باستاما، تالاپ جاقسى-اۋ. بىراق جۇزەگە اسىرۋ تەتىكتەرى جان-جاقتى ويلاستىرىلماعانى قىن­­جى­لتادى. اۋىل شارۋا­شى­­­لىعى مينيسترلىگىنىڭ تاپسىر­ماسىمەن دايىندالعان جوبا­نىڭ جەتىلدىرەتىن تۇستارى از ەمەس. ۆ.ماماەۆتى ادىلەت ورگانىن­­داعى بىرىڭعاي بازاعا جەكە تۇل­عا ورنىنا زاڭدى تۇلعا ەتىپ قوسىپ قويعان. 2007 جىلى ال­عان بىرىڭعاي سايكەستەندىرۋ ءنومىرى جاڭا ۇلگىدە تىركەلسە دەگەن ۇسىنىسى دا ەسكەرىلمەگەن. وسىنداي اعاتتىقتار سالدارى­ن­ان ونلاين ارقىلى ءوتىنىش بەرگە­نى­مەن ءالى كۇنگە دەيىن تىركەلە ال­ماي وتىر. «قىزىلجار اۋدانى «زولوتيلين س.ا.» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەر تەلىم­دە­رى جەكە تۇلعانىڭ بسن-نە را­سىم­­دەلىپ كەتكەندىكتەن، دەمەۋ قار­­جى كوزدەن بۇلبۇل ۇشقان. وسى­لاي­شا بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەگە مالى­­مەتتەر دۇرىس ورنالاس­تى­رىل­ماعاندىقتان 84 سولتۇستىكقازاق­ستاندىق فەرمەردىڭ ءتيىستى قارجى­دان قاعىلۋىنا تۋرا كەلگەن. 

– مەملەكەتتىك كىرىستەر جو­نىن­­دەگى كوميتەت «قۇپيا اق­پارات» دەگەن جەلەۋمەن دەرەك­تەر­دى بەرۋدەن باس تارتىپ وتىر. مۇنىڭ ءوزى ماسەلەنىڭ اق-قاراسىن جەدەل انىقتاۋعا كەدەرگى كەلتىرۋدە. اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار ون­دى­رۋ­شىلەرى قۇقىعىنىڭ ورەس­ك­ەل بۇزىلعانى جونىندە باس پروكۋراتۋراعا شاعىم حات جول­دادىق. ءتىپتى سوتقا دەيىن ارىز­دا­نۋعا تۋرا كەلەتىن شىعار؟ قالاي دەسەك تە، ماسەلەنى اياق­سىز قالدىرمايمىز، اياعىنا دەيىن جەتكىزەمىز، – دەيدى كاسىپ­كەر­لەر­دىڭ قۇقىعىن قورعاۋ كەڭەسىنىڭ ءتورايى­­مى ينەسسا قۋانوۆا. 

ءومىر ەسقالي،

«ەgemen Qazaqstan»

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

تەاتردىڭ ونلاين تارتۋى

رۋحانيات • كەشە

ءۇي جانۋارىنان ۆيرۋس جۇعا ما؟

كوروناۆيرۋس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار