قازاقستان • 04 ناۋرىز، 2019

جاڭا مينيسترلىكتىڭ جاڭاشا وتىرىسى

913 رەتكورسەتىلدى

ەلىمىزدىڭ قوعامدىق دامۋ جانە اقپارات سالالارىن ءبىر شاڭىراقتىڭ استىنا بىرىكتىرىپ، جاڭا مينيسترلىك قۇرۋ – مەملەكەت باسشىسىنىڭ ستراتەگيالىق دۇرىس شەشىمى. بۇل – قۇرىلىمنىڭ باسشىسى، ياعني ەلىمىزدىڭ اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆتىڭ پىكىرى. پارلامەنت دەپۋتاتتارى، ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ، ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ، قوعامدىق كەڭەستەردىڭ وكىلدەرى، جاستار ۇيىمدارىنىڭ كوشباسشىلارى، سونداي-اق ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن جاڭا مينيسترلىكتىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسى وتكىر پىكىرتالاستار، اشىق-جارقىن سۇراق-جاۋاپتارىمەن ەرەكشەلەندى.

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جۋىردا «نۇر وتان» پارتيا­سىنىڭ كەزەكتى سەزىندە ءوڭىر اكىمدەرىنە ادەتتەگىدەي جىلىنا ءبىر رەت ەسەپ ءۇشىن ەسەپ بەرمەي، ناقتى سالالار بويىنشا تۇرعىندارمەن كەزدەسۋ وتكىزۋدى جيىلەتۋگە نۇسقاۋ بەرگەندىگى بەلگىلى. مىنە، قۇرىلعانىنا ءبىر اپتاداي ۋاقىت وتكەن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى بۇل ۇدەرىستى ەلدەن بۇ­رىن باستادى. وعان مينيسترلىكتىڭ كەڭەي­تىلگەن القا ءماجىلىسىنىڭ بارىنشا اشىق جانە شىنايى وتكەندىگى دالەل. ءسال العا وزىپ ايتار بولساق، مينيسترگە تىكەلەي ساۋال بەرەمىن دەۋشىلەرگە ەش­قان­داي توسقاۋىل بولعان جوق، ميكروفون ال­عان­داردىڭ ۋاقىتىنا دا شەكتەۋ قويىلمادى.

سونىمەن، بۇل القا وتىرىسى ادەتتەگىشە ءبىرىنشى باسشىنىڭ ءبىر­سارىندى بايانداماسىمەن باستالعان جوق. مىنبەرگە الدىمەن «El Tiregi» قازاقستاننىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس قاۋىمداستىعى كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى جازيرا دۇيسەنبەكوۆا كوتەرىلدى. بۇل سپيكەردى كوزىمىز ۇيرەنگەن ءداستۇرلى بايان­داماشىلارمەن سالىستىرۋعا كەل­مەيتىن ەدى. قۇلاققا ىلىنگەن ميكروفون، ساحناداعى مۋلتيمەديالىق قۇرىل­عىلارداعى تۇشىمدى كورىنىستەر مەن مالىمەتتەر جانە ەڭ باستىسى – ەركىندىك. 

ءوز ءسوزىن ەلباسىنىڭ «نۇر وتان» پار­تيا­سىنىڭ سەزىندەگى «ەلباسى اتاپ وتكەندەي، جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفور­مانىڭ ناتيجەسىن ءاربىر وتباسى الىس بولاشاقتا ەمەس، ءدال بۇگىننەن باستاپ سەزىنۋى ءتيىس» دەگەن پىكىرىنەن باستاعان ج.دۇيسەنبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرى ازاماتتاردىڭ باقىتتى جانە باقۋاتتى بولۋىنا تەك ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىنە كوز جەتكىزە باستاعان. سوندىقتان دا بۇل ۇعىمدار ۇكىمەت جۇمىسىن باعالاۋدىڭ باستى كورسەتكىشىنە اينالعان.  

سپيكەر ودان ءارى تەك ەكونوميكالىق ءوسىم، ىشكى جالپى ونىمگە نەگىزدەلگەن ەسەبى بار ەۋروپا ەلدەرىن مىسالعا كەلتىردى – ەڭبەك ونىمدىلىگى ارتسا دا، دەموكراتيا قانات جايسا دا حالىق ءوزىن باقىتسىز سەزىنەدى. وسى ورايدا، بىرقاتار مەملەكەتتەر «باقىت مينيسترلىگىن» قۇرۋدى باستاپ كەتكەن. مۇنداي ۇدەرىس ءبىزدى دە قامتۋى مۇمكىن. 

القا وتىرىسىندا «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زتب توراعاسى اسىلبەك قوجاحمەتوۆ، حالىقارالىق كوممەرتسيالىق ەمەس قۇقىق ورتالىعى قازاق­ستانداعى وكىلدىگىنىڭ اعا كەڭەس­شىسى گۇلميرا كۋجەكەەۆا، «نۇر-مۇباراك» ەگيپەت يسلام مادەنيەتى ۋنيۆەر­سيتەتى، ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋ سالاسىن­داعى مامانداردى قايتا دايارلاۋ ينس­تي­تۋتىنىڭ باسشىسى، يسلامتانۋشى اسقار سابدين، دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى زاۋىتبەك تۇرىسبەكوۆتەر دە ورتاعا شىعىپ، ءوز سالالارى بويىنشا بايانداما جاسادى. 

ماسەلەن، ا.سابدين سوڭعى كەزدەرى ءدىن سالاسى سۋبەكتىلەرىنە سەنىمسىز­دىك بەلەڭ العاندىعىن جانە وعان وسى جۇيە­دەگى مامانداردىڭ بىلىكسىزدىگى، جۇرت­شىلىقپەن بايلانىس جاساۋداعى تاجىريبەسىنىڭ جوقتىعى، پىكىرتالاس جۇرگىزۋگە ەپسىزدىگى مەن قاۋىمداستىقتار ارا­سىنداعى تۇسىنىستىك كوپىرىن سالۋعا ق ۇلىقسىزدىعى سەبەپ بولىپ وتىرعان­دىعىن ايتتى. بۇل سەنىمسىزدىك راديكال اعىمداردىڭ سوڭىنان ەرۋشىلەردىڭ ازايماي وتىرعاندىعىمەن دە دالەلىن تابا تۇسكەن.  

ءدىنتانۋشى مامان وسىعان وراي، تەرىس اعىمداردىڭ حالىقارالىق كۇيىنە بايلانىستى ءبىزدىڭ ەلدەگى جاعداي دا سايا­بىر تاپقانداي كورىنگەنىمەن، قىراعى­لىقتى ءبىر ساتكە ەستەن شىعارماۋ كەرەك­تىگىن ەسكەرتتى. 

ال ز.تۇرىسبەكوۆ تاريحي وتاندارىنا ورالعان جانە ورالۋعا نيەتتى قانداس­تارىمىزعا جاسالىپ جاتقان جاعدايلار تۋرالى باياندادى.

– شەتتە جۇرگەن قازاقتاردىڭ سانى 4-5 ملن دەپ ءجۇرمىز. ءبىز بارلىعىن ارا­لاپ شىقتىق. 1 ملن ادام ەلگە كەلە­مىز دەپ وتىر. ءبىز ەرىكتىلەردى دايىنداپ، شەت­تە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قازاق بالا­لارى­­نىڭ انا ءتىلىن 2 جاسىنان بويىنا ءس­ىڭى­رۋدى كوزدەپ وتىرمىز، – دەدى ز.تۇرىسبەكوۆ.

بۇل بايانداۋلاردان سوڭ مىنبەرگە شىققان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارلارى بەرىك ارىن، سەرگەي كونوۆالوۆ، جۇلدىز ومار­بەكوۆالار وزدەرىنىڭ جاۋاپتى سالالارى بويىنشا اتقارىلعان جۇمىس­تارىنىڭ قورىتىندىلارىن حابارلاپ، بولاشاقتاعى جوسپارلارىمەن ءبولىستى. 

ال القا ءماجىلىسىن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ تۇيىندەدى.

– ء بىزدىڭ مينيسترلىك جاڭا ساپادا جۇمىس ىستەي باستاعانىنا اپتا دا تولعان جوق. دەگەنمەن، قازىر­دىڭ وزىندە قوعام­دىق دامۋ مەن اقپارات­تى ءبىر مينيسترلىك­كە بىرىكتىرۋ مەم­لەكەت باسشىسى­نىڭ دەر كەزىندە ءارى ستراتەگيالىق دۇرىس شەشىمى بولعان­دىعىن ايتۋ كەرەك، – دەپ ءسوز باستاعان د.اباەۆ مينيسترلىك 2018 جىلعا جوسپارلاعان مىندەتتەردى تولىق ورىنداپ شىققانىنا توقتالدى. 

– تولىقتاي العاندا، الدىمىزدا وتە ماڭىزدى مىندەتتەر تۇر. 2019 جىل­دى پرەزيدەنت جاستار جىلى دەپ جاريالادى. بۇل – كۇنتىزبەلىك جىل جاي عانا تاقىرىپتىق راسىمدەۋ نەمەسە ەسەپ­تىك شارالاردىڭ جيىنتىعى ەمەس. ول جاس ازاماتتاردىڭ ءومىرىن ساپا­لى تۇرلەندىرۋگە جانە ولاردىڭ وز­دەرىن تانىتۋ ءۇشىن قاجەتتى بارلىق جاع­داي­دى جاساۋعا باعىتتالعان. ءبىز جاس­تار­دىڭ بىرتەكتى جيىنتىق ەمەس ەكەن­دىگىن تۇسىنەمىز، ۇيرەنۋ، قالاۋ جانە قا­جەت­تىلىك اۋقىمى وتە كەڭ. دەگەنمەن، جاس­تار­مەن مەملەكەتتىك جۇمىستاردىڭ نەگىزگى قۇرا­مى ساپالى ءبىلىم، جۇمىسپەن قامتۋ جانە وتباسى ينستيتۋتى بولماق، – دەدى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى.

د.اباەۆ، سونىمەن قاتار مينيسترلىك جۇمىسىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى ازاماتتىق قوعاممەن جۇمىس ەكەندىگىن جانە مەملەكەت كەشەندى الەۋمەتتىك پروبلەمالاردى وزدەرى عانا شەشە ال­ماي­تىندىعىن اشىق ايتتى. 

بۇل پروتسەستەرگە ۇكىمەتتىك ەمەس سەك­توردى تارتپاسا مەملەكەتتىك قول­داۋ­دىڭ كوپتەگەن شارالارىنىڭ «ناۋقان­شىلىققا» اينالىپ كەتۋ قاۋپى بار. وسى تۇرعىدا مەملەكەتتىك-الەۋمەتتىك تاپسىرىستىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ مەن سالانى تولىقتاي العاندا قۇ­قىق­تىق رەتتەۋ ماسەلەسى ايرىقشا ما­ڭىزعا يە، – دەدى داۋرەن اباەۆ. 

ال كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسى تىكەلەي سۇراق-جاۋاپتارمەن قورىتىندىلاندى.

سەرىك ابدىبەك،

«Egemen Qazaqstan» 

سوڭعى جاڭالىقتار

ىستىق تاماق تاراتتى

قازاقستان • بۇگىن، 17:59

جاقسى اكىم جالعىز جۇرەدى

تانىم • بۇگىن، 17:02

بەتپەردە كيگەن كوكتەم

تانىم • بۇگىن، 16:55

ۇقساس جاڭالىقتار