ايماقتار • 14 اقپان، 2019

تارازدا تىندىرىلعان تىرلىك كوپ، ماسەلە دە از ەمەس

396 رەتكورسەتىلدى

بۇگىن تاراز قالاسىنىڭ اكىمى عالىمجان ءابدىرايىموۆ وتكەن جىلدى قورىتىندىلاپ، حالىق الدىنداعى ەسەپتى كەزدەسۋىن وتكىزدى. جيىنعا جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ قاتىستى. كەزدەسۋ بارىسىندا قالا اكىمى «2018 جىلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ قورىتىندىسى جانە 2019 جىلعا ارنالعان مىندەتتەرى» تۋرالى باياندادى.

«جالپى تاراز قالاسىنىڭ ونەركاسىپ سالاسىنا تيەسىلى جەر تەلىمى 4297 گەكتاردى نەمەسە قالا اۋماعىنىڭ 22،9 پايىزىن قۇرايدى، پايدالانۋشىلار سانى 3400 بىرلىككە تەڭ. ول جەرلەردە، وتكەن جىلى ينۆەنتاريزاتسيالاۋ جۇمىستارىنىڭ ءى-ءشى كەزەڭى بويىنشا 154،5 گەكتاردى قۇرايتىن 42 بوس ءوندىرىس نىساندارى انىقتالدى. ەكونوميكانىڭ تۇراقتى ءوسىمىن 4 پايىزدان كەم ەمەس دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى ەلباسىنىڭ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن قۇرامىنداعى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا، بوساپ تۇرعان ونەركاسىپ نىساندارىن انىقتاپ، اتالعان نىسانداردىڭ يەلەرىمەن بىرلەسىپ الداعى كەزەڭدەرگە دامۋ جوسپارىن نەمەسە الەۋەتتى ينۆەستورلارعا بەرۋ جولدارىن قاراستىرۋ قاجەت. بۇدان بولەك، تاراز قالاسىنداعى اينالما تاس جولىنىڭ بويىندا ورنالاسقان 36 گەكتار جەر تەلىمىنە يندۋستريالدى ايماق قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. اتالعان ايماققا ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم تارتۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالاردى ازىرلەۋگە 35،0 ميلليون تەڭگە وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجى قاراستىرىلىپ، قازىرگى كەزدە تەحنيكالىق شارتتارى الىنۋدا. كونكۋرس جاريالاۋ ماسەلەسى وبلىستىق قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ قۇزىرىندا»، دەدى اكىم.

  ءوز سوزىندە عالىمجان ءابدىرايىموۆ ەلباسىنىڭ «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسىن» قالىپتاستىرۋ كەرەكتىگى جونىندە كەزەكتى جولداۋىندا ايتىلعان تاپسىرمانى ورىنداۋ ماقساتىندا، ونەركاسىپ سالاسىنا ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ جۇمىستارىندا وتاندىق كاسىپورىنداردا حالىق كوپ تۇتىناتىن تاۋارلار تىزبەسىن شىعارۋعا كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىگىن دە ايتتى.

  «بۇل باعىتتا، وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قالاداعى ناقتى دايىن ءونىم شىعاراتىن كىشى جانە ورتا كاسىپكەرلەر مەن اۋداندارداعى وسى كاسىپكەرلەرگە شيكىزات نەمەسە قوسالقى زاتتارىن تاپسىرا الاتىن كاسىپكەرلەردىڭ مونيتورينگىسىن جاساۋ، قالادا ولار ءۇشىن ورتالىقتاندىرىلعان كەڭسەسىن اشۋ جۇمىسى قولعا الىنۋدا. قازىرگى كەزدىڭ وزىندە تاۋكە حان داڭعىلى بويىنداعى «اتامەكەن» امبەباپ ساۋدا الاڭىندا وبلىستىق جەڭىل ونەركاسىپ اسسوتسياتسياسىمەن بىرلەسىپ تاراز قالاسىنىڭ جانە وبلىستاعى جەرگىلىكتى تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ ونىمدەرىن ساتۋ دۇكەندەرى اشىلۋدا. سونىمەن قاتار، مەملەكەت باسشىسى شاعىن، ورتا بيزنەستى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە باسىمدىق بەرە وتىرىپ، ەلدىڭ ىشكى جالپى ونىمىندەگى ولاردىڭ ۇلەسىن 2050 جىلعا قاراي كەم دەگەندە 50 پايىز بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەكتىگىنە اسا نازار اۋدارعان. قالادا قازىرگى ۋاقىتتا 32 712  كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى تىركەلسە، ونىڭ ىشىندە جۇمىس ىستەيتىندەرى 23 753 بىرلىك نەمەسە 72،6 پايىز. جالپى ايماقتىق ونىمدەگى شاعىن، ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسى 28،4 پايىز، ونىڭ ىشىندە ونەركاسىپ سالاسىندا قالاداعى وندىرىلگەن ءونىم كولەمى 43،9 ميلليارد تەڭگە نەمەسە 18،3 پايىز، بۇل مەجەنى كەلەشەكتە 20 پايىزعا جەتكىزۋگە الدىمىزعا مىندەت قويىپ وتىرمىز»، دەدى قالا اكىمى.

  بۇدان كەيىن كونە شاھار باسشىسى قالاداعى ءبىلىم، دەنساۋلىق، قۇقىق قورعاۋ، تۇرعىن ءۇي سالالارىنداعى جەتىستىكتەردى دە اتاپ ءوتتى. قالا بويىنشا تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعان ازاماتتاردىڭ سانى – 16573 ادامدى قۇراپ وتىر ەكەن. ال، جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جەر تەلىمدەرىن الۋعا 70057 ازاماتتار كەزەكتە تۇر. 

  «2018 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن تۇرعىن ءۇي كولەمىنىڭ جالپى اۋماعى 243،7 مىڭ شارشى مەتردى نەمەسە ناقتى كولەم يندەكسى 127 پايىزدى قۇرادى. جالپى وتكەن جىلى 1040 پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى. اتاپ ايتقاندا، «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 3 ارەندالىق الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇي نەمەسە 240 پاتەر بەرىلدى. جاڭا 15-ءشى مولتەك اۋدانىندا ارقايسىسى 80 پاتەرلى 10 كرەديتتىك تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ، پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇل 800 پاتەردىڭ 480-ىنە، «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا «تۇرعىن-ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» ارقىلى كەلىسىم شارتتار بەكىتىلسە، ەلباسىنىڭ حالىققا ارنالعان «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسى» اتتى ۇندەۋى اياسىنداعى «7-20-25»  باعدارلاماسى ارقىلى «اراي» مولتەك اۋدانىندا 14 پاتەر ساتىلىپ، تاعى 33 ازاماتتاردىڭ ارىزدارى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردە قاراستىرىلۋدا. ۇستىمىزدەگى جىلى 15-ءشى مولتەك اۋدانىندا 80-پاتەرلى                                        5 ارەندالىق تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلەدى. ونىڭ ۇستىنە اتالعان القاپتا قوسىمشا 80-پاتەرلى 9 ءۇي، 60-پاتەرلى 11 كرەديتتىك ۇيلەردىڭ قۇرىلىستارى باستالادى. الدىن الا جوسپار بويىنشا اتالعان ۇيلەردىڭ قۇرىلىسى 2019-2020 جىلعا جوسپارلانعان. بارلىعى 1380 پاتەر بەرىلەدى»، دەدى عالىمجان رايىل ۇلى.

  تاراز قالاسى بۇگىندە ەكونوميكالىق جاعىنان عانا ەمەس، ساۋلەتتىك كەلبەتى جاعىنان دا ورلەپ كەلەدى. بيىلعى جىلى وبلىس اكىمدىگىنىڭ الدىنا جىر الىبى جامبىل جاباەۆتىڭ ەسكەرتكىشى ورناتىلىپ، قايرات رىسقۇلبەكوۆ اتىنداعى ساياباق كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. سونىمەن قاتار، جەلتوقسان كوشەسىنىڭ بويىنان سۋبۇرقاق اشىلىپ، «عيبرات»، «جەلتوقسان» ورتالىقتارى پايدالانۋعا بەرىلدى. وسى جانە وزگە دە ماسەلەلەرگە توقتالعان قالا اكىمى الداعى ۋاقىتتاردا جۇمىس قارقىنىن بۇدان ءارى ارتتىراتىنىن ايتتى. بۇدان كەيىن تۇرعىندار اكىمگە ساۋالدارىن جولدادى.

  ءوز كەزەگىندە قالا تۇرعىنى قايرات شاحانوۆ «شالعاي قاراسۋ» اۋماعىنا قاشان مەكتەپ سالىناتىنىن سۇرادى. بۇل رەتتە عالىمجان ءابدىرايىموۆ بۇل ايماققا 600 ورىندىق مەكتەپ سالۋعا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردىڭ دايىندالىپ جاتقانىن ايتىپ، جاۋاپ بەردى. سونىمەن قاتار، قالا تۇرعىنى ورازبەك وسكەنباەۆ قالا ىشىندەگى قوعامدىق كولىكتەردىڭ ءجۇرۋ جيىلىگىنە قاتىستى سىن ايتتى. تۇرعىننىڭ «تىم بولماسا قوعامدىق كولىكتەر تاڭەرتەڭ جانە كەشكە قاراي ءجيى جۇرسە ەكەن» ساۋالىنا اكىم «تاراز قالاسى بويىنشا حالىققا 10 مەكەمە قىزمەت كورسەتەدى. قالادا 470 قوعامدىق كولىك بار. راس، كۇن سۋىق كەزدەردە ولاردىڭ ءجۇرۋ جيىلىگى كوپ ساقتالمايدى. الايدا بۇل ماسەلە باقىلاۋدا بولادى»، دەدى اكىم. ال، تاراز قالاسىنا قوسىلعان ء«شولدالا» ايماعى تالاي جىلدان بەرى كوگىلدىر وتىنسىز وتىر. تۇرعىندار اتىنان وسى ماسەلەنى كوتەرگەن نارگيز سايرانباەۆاعا عالىمجان ءابدىرايىموۆ ايماقتا 2020 جىلعا قاراي قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ باستالاتىنىن جەتكىزدى.

  جيىن سوڭىندا وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ ءسوز الىپ، اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ از ەمەس ەكەنىن، الايدا تۇرعىنداردى تولعاندىرعان ماسەلەلەردىڭ ودان دا كوپ ەكەنىن ايتتى. اكىم اسىرەسە ونەركاسىپ سالاسىن ارتتىرۋدى، الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسىلارعا كومەك كورسەتۋدى تاپسىردى.

حاميت ەسامان،

«Egemen Qazaqstan»

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

قىلمىستىق ءىس قوزعالدى

ايماقتار • كەشە