قازاقستان • 14 اقپان، 2019

تسيفرلاندىرۋ – جاستارعا جاڭا مۇمكىندىك

291 رەتكورسەتىلدى

2019 جىلدىڭ «جاستار جى­لى» بولىپ جاريالانۋىن­ «تەحنو­لو­گيالىق، ەكونو­مي­كالىق جانە الەۋمەتتىك شاپشاڭ دا تە­رەڭ وزگەرىستەر ءداۋىرى» دەپ اتاپ وتكەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءتورتىن­شى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا داۋىرىندەگى جاڭا تالاپتارعا دايىن بولۋ قاجەتتىگى جونىندەگى تاپسىرماسىن جاۋاپ­كەرشىلىكپەن قابىلداعان جاس عالىمدار وتاندىق عىلىمدا تىڭ جاڭا­لىق­تار اكەلۋگە تىرىسۋدا.

الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىن­دەگىدەي قازاقستاندا دا تسيفر­لان­دىرۋ كەزەڭى باستالىپ كەتتى. وسى جىلدىڭ «جاستار جىلى» دەپ جا­ريالانۋى IT سالاسىنداعى جاس­تارعا سەنىم ارتتى دەۋگە نە­گىز كوپ. ونىڭ ىشىندە اقپاراتتىق جانە ەسەپتەۋىش تەحنولوگيالار ينس­تيتۋتىندا (اەتي) ەڭبەك ەتىپ جۇر­گەن جاستار ەرەكشە سەرپىلىپ، عى­لىمي ىزدەنىستەرگە ىنتالارى ار­تا تۇسكەندەي. ينستيتۋت جاستا­رى وزدەرىنىڭ IT سالاسىنداعى ىز­دە­نىستەرىن عىلىمي جوبالار تا­لاپ­تارىنا سايكەستەندىرىپ، سەمي­نارلارعا ۇسىنۋدا. وسى تۇستا جاس عالىمداردىڭ جەتىستىگىن ايتا كەت­كەندى ءجون كورىپ وتىرمىز. تالعات يسلامعوجاەۆ كوپ­شىلىككە قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان روبوتتىق جۇيەلەردىڭ 3 ءتۇرىن جوبالاپ تۇتىنۋشىلارعا ۇسىنسا، جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى بويىنشا جاڭا جوبالار دايىن­داۋدا سالاۋات داۋىلباەۆ، ءومىر­لان اۋەلبەكوۆ، مۇرات كۇنەل­باەۆ،­ نازبەك كاتاەۆ سياقتى جاس­تار تسيفر­لى باسقارىمدى جاڭا ەنەر­­­گەتيكالىق جۇيەلەر جاساۋ­دى قول­­عا الۋدا. ال رۋستام مۇسا­باەۆ­­­­تىڭ جەتەكشىلىگىندەگى جاس­تار جەكە تۇلعانىڭ قوعامداعى دامۋى، ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگى جا­نە الەۋ­مەتتىك تۇراقتىلىعى سياق­ت­ى ماسەلەلەرگە نەگىز بولاتىن الەۋ­مەتتىك قۇنى بار جوبانى جۇزەگە اسى­رۋدا جەتىستىكتەرگە جە­تۋدە. 

بۇگىندە ينستيتۋت قۇرامىنىڭ 60 پايىزى جاس عالىمداردان جا­ساق­تال­عان. جاستاردىڭ عى­لى­مي­ جۇ­مى­­س­ى­­نىڭ، شىعارما­شى­لى­عى­­نىڭ­، سونداي-اق لاۋازىمىنىڭ وسۋىنە تولىق جاعداي بار. ينس­تيتۋت جاستارى الدىڭعى قاتارلى شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردە عى­لىمي تاعىلىم­دامالاردان وتە الادى. ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ مەن اEتي اراسىن­داعى ءبى­لىم الۋ باعدارلاماسى بويىن­شا ينستيتۋت جاس­تارىنا PhD دوكتورى دارەجەسىن الۋ دا جولعا قو­يىل­عان. ال ينستيتۋتتىڭ 9 عى­لى­مي قىزمەتكەرىنىڭ نەسيە­لەۋ باعدار­لاماسى اياسىندا­ جەڭىل­دىكپەن باس­پانالى بولۋى جاستاردىڭ عىلىمعا دەگەن قۇلشىنىسىن ارتتىرا تۇس­كەنى انىق. 

ەلىمىزدە اقپارات­تىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى بىردەن-ءبىر مامانداندىرىلعان بەيىندى عى­لىمي ۇيىم رەتىندە ينستيتۋت قۇ­رامىندا ءارتۇرلى عىلىمي با­عىت­تار بويىنشا اقپاراتتىق قاۋىپ­­سىزدىك، ماتەماتيكالىق جا­نە كومپيۋتەرلىك مودەلدەۋ، بەي­نە­لەردى تانۋ جانە شەشىمدەر قا­بىلداۋ، ماتەماتيكالىق كيبەر­نەتيكا جانە ەسەپتەۋىش تەح­نولو­گيا­لار، اقپاراتتىق جانە تەلە­كوم­مۋنيكاتسيالىق قىزمەت كور­سەتۋ، ين­نوۆاتسيالىق جانە سمارت-تەحنول­وگيالار، 13 زەرتحانا جۇمىس ىستەيدى. «روبوتوتەحنيكالىق جۇيە­لەر جانە ماشينالىق كورۋ» جوباسى شەڭبەرىندە كەدەرگىلەردى اينالىپ ءوتۋ ءۇشىن موبيلدىك روبوت، وقۋ-جاتتىعۋ ماقساتتارى ءۇشىن موبيلدىك پلاتفورما، ۆيدەوكامەراسى بار گەكسوكوپتەر، بارلاۋشى روبوت-تانك، ءموبيلدى مينيروبوت، بيونيكالىق قول، FarmBot روبوت-باعبان ازىرلەمە­­لەرى دايىندالدى. 

ينستيتۋت عالىمدارى روبوتو­تەح­نيكالىق جۇيەلەردى باسقارۋ ءۇشىن مالىمەتتەردى سىمسىز تاسى­مال­داۋ جانە «بۇلتتىق ەسەپتەۋ­لەر» تەحنولوگيالارىن دامى­تۋ­دا. بۇل مودەلدەردىڭ كوپ­شى­لىگى KADEX-2016، 2018، «قاي­سار-2016»، «ايبىن-2016» ارنايى كور­مە­­لەرىندە سىناقتان ءوتتى. 

سونداي-اق قازاق ءتىلىن اقپا­رات­­تىق جۇيەلەرگە ينتەگراتسيا­لاۋ بويىن­شا ماتىندىك اقپاراتتار­دى اۆتوماتتى جيناۋ، ساراپتاۋ­ جانە ءتىلدى انىقتاۋ، تانۋ ءۇشىن­ باعدارلامالىق كەشەندەر ازىر­لەندى. جاس عالىمدار «قازاقستان حالقى» ينتەراكتيۆتى كارتاسىن جاساپ شىقتى.

ۇجىمنىڭ زياتكەرلىك الەۋە­تىنىڭ قارجىلىق جانە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعىنان جەتكىلىكتى قام­­­تاماسىز ەتىلۋى ەكونوميكانى جانە قوعامدى تسيفرلاندىرۋعا تو­لىق مۇمكىندىك بەرەدى. 

ماقسات قاليمولداەۆ،

 ۇعا اكادەميگى، اقپاراتتىق جانە ەسەپتەۋىش

 تەحنولوگيالار ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى

سوڭعى جاڭالىقتار

باسىلىم باسشىلارى - ەركىن قىدىر (1962)

باسىلىم باسشىلارى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار