قازاقستان • 07 اقپان، 2019

جاستار وتانشىلدىق رۋحتا تاربيەلەنۋى كەرەك

400 رەتكورسەتىلدى

سەناتتا پالاتا توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن «مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى» زاڭدى ىسكە اسىرۋ جانە جاستار جىلىن وتكىزۋ اياسىندا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ، قوعامدىق جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ الدىندا تۇرعان مىندەتتەرگە ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسى ءوتتى. جيىنعا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارى مەن جاستار ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلەرى، قوعام وكىلدەرى قاتىسىپ، ويلارىن ورتاعا سالدى.  

قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ سوزىندە ەلباسىمىز جاريا ەتكەن جاستار جىلىنىڭ ەڭ باستى ماقساتى – وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بارىنشا ساپالى ءومىر سۇرۋىنە قاجەتتى جاعداي جاساۋ، جاستار – بۇل مەملەكەتىمىزدىڭ كۇش-قۋاتىن ەسەلەيتىن ەڭ نەگىزگى، مىقتى بۋىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

سەنات توراعاسى وسىعان وراي جاستاردى وتانسۇيگىشتىك رۋحتا تاربيەلەۋ اسا ماڭىزدى مىندەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وعان قوسا، جاستاردىڭ وتانشىلدىق رۋحى جالاڭ ۇرانشىلدىق پەن جوعارى مانساپقا ەمەس، ەڭ الدىمەن، تەرەڭ بىلىمگە نەگىزدەلۋى ءتيىس ەكەنىن ايتا كەلە، جاستار جىلىنا بۇدان بۇرىنعى بىرقاتار باعدارلامالار ءتارىزدى ناۋقانشىلدىققا اينالماۋى ءتيىس ەكەندىگىن جەتكىزدى.

– كەزىندە پرەزيدەنت جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىن قۇرۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. مازمۇنى وتە سالماقتى ماڭىزدى باستامانى ءتيىستى مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار ۇرانشىلدىققا سالىپ، قىسقا مەرزىمدى ناۋقانعا اينالدىرىپ جىبەرگەنىن مويىنداۋ قاجەت. شىن مانىندە، ءبىز جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامى يدەياسىن العا تارتا وتىرىپ، بارشا حالىقتىڭ، سونىڭ ىشىندە جاستاردىڭ ۇلتتىق وي-ساناسى مەن مىنەز-قۇلقىن تۇبەگەيلى قايتا قاراۋ ماسەلەسىنە نازار اۋدارۋىمىز قاجەت، – دەدى ق.توقاەۆ.

ق. توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزدە جالپىۇلتتىق جانە جاھاندىق مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا قابىلەتتى، شىعارماشىلىق ويلاۋ الەۋەتى جوعارى، الدىنا بيىك ماقساتتار قويا بىلەتىن جاستار از ەمەس. سپيكەر سونىمەن قاتار جاستاردىڭ جۇمىسسىزدىعىن جويۋدىڭ باستى مۇمكىندىكتەرى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىندا ەكەنىنە نازار اۋداردى.

– وكىنىشكە قاراي، كاسىپكەرلىك سالاسى ەلىمىزدىڭ جاستارىن ءالى دە قىزىقتىرماي وتىر. الەۋمەتتىك ساۋالداردىڭ دەرەكتەرى بويىنشا سۇرالعان جاستاردىڭ 51 پايىزىنىڭ بيزنەسپەن اينالىسۋ تۋرالى وي جوسپارىندا جوق ەكەن. بۇل پروبلەماعا باسقا جاعىنان قاراعان دۇرىس. مۇمكىن، ءبىز بيزنەسپەن اينالىسۋ ءۇشىن ءوزىمىز ءتيىستى جاعداي جاساماي وتىرعان شىعارمىز؟، – دەپ ساۋال تاستاعان پالاتا توراعاسى الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ەلىمىزدەگى جاستاردىڭ 40 پايىزعا جۋىعى تۇراقتى تۇردە جۇمىسقا ورنالاسۋ پروبلەمالارىن باستارىنان وتكىزەتىندىگىن ايتتى.

ق.توقاەۆتىڭ پىكىرىنشە، جاستار اراسىنداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعىتىندا تۋريزم كەلەشەگى زور سالا بولۋى ءتيىس. ول وسىعان وراي تۋريزم سالاسى بويىنشا بىلىكتى مامانداردىڭ ازدىعىن ەسكەرە وتىرىپ، ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا تۋريزم جانە قوناقۇي بيزنەسى فاكۋلتەتتەرىن كەڭىنەن اشۋدى ۇسىندى. سونداي-اق مەكتەپتەردە ورىن العان، قوعامنىڭ نارازىلىعىن تۋدىرىپ وتىرعان كۇش كورسەتۋ، قورقىتۋ مەن قورلىق كورسەتۋ ارەكەتتەرىنە وراي جاستاردىڭ قۇقىقتىق جانە ادامگەرشىلىك تاربيەسىنە دە توقتالدى.

– مەكتەپتەردە ورىن الىپ وتىرعان زورلىق-زومبىلىق جاعدايلارى – بۇل بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسىنداعى كەمشىلىك ەكەنىن مويىنداۋ قاجەت، – دەدى ق.توقاەۆ. – بۇل ماسەلەگە كوز جۇمىپ قاراۋعا بولمايدى. وسى تۇيتكىلدىڭ شىعۋ سەبەپتەرىن انىقتاپ، مەكتەپتەردى جايلاعان قورقىنىش پەن ۇرەيدەن تۇبەگەيلى قۇتىلۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قولدانۋ قاجەت. بۇل مۇعالىمدەردىڭ، اتا-انالار مەن جاستار ۇيىمدارىنىڭ، بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ جانە تۇتاس قوعامنىڭ الدىنداعى ماڭىزدى مىندەتكە اينالۋى ءتيىس.

سونىمەن قاتار اسا ماڭىزدى ماسەلە – جاستاردىڭ دىنگە دەگەن كوزقاراسى تۋرالى دا ايتىلدى.

– ەلىمىزدەگى ءاربىر جاس ازامات، ءوزىنىڭ ءدىني سەنىمىنەن تىس مەملەكەتكە، ونىڭ زاڭدارى مەن نىشاندارىنا قۇرمەتپەن قاراۋى ءتيىس. مەكتەپتەردەگى ءجۇرىس-تۇرىس ادەبى جانە كيىم كيۋ ۇلگىسى حالىقارالىق تاجىريبەنى، ەڭ باستىسى، حالقىمىزدىڭ ۇلتتىق داستۇرلەرىن نەگىزگە الۋى كەرەك. بۇگىنگى تاڭدا ءدىني سەنىمىنە بولا بالالاردى ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىپ، ولاردىڭ ءبىلىم كوزدەرىنەن قول ۇزۋىنە ءماجبۇر بولعان جاعدايلار ورىن الىپ وتىر، – دەدى سەنات توراعاسى.

ول وسى كۇردەلى ماسەلە جونىندە كەلىسىلگەن جانە ورىندى شەشىم تابۋ ءۇشىن پارلامەنت پەن ۇكىمەتتى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.

ماسەلەنى تالقىلاۋعا قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان كالەتاەۆ، ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان التاەۆ، بىرقاتار ايماقتار اكىمدىكتەرىنىڭ وكىلدەرى، جاستار ۇيىمدارىنىڭ كوشباسشىلارى قاتىستى.

ەڭ باستىسى، دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىندا ءسوز العان ازاماتتار جاستاردىڭ الدىنداعى ەڭ كۇردەلى ماسەلەلەردى اشىق ايتتى. ونىڭ ىشىندە جاستارعا جەڭىلدىكپەن باسپانا مەن نەسيە بەرۋ، جۇمىسقا ورنالاسارداعى كەدەرگىلەردى جويۋ، جاستار ۇيىمدارىن قارجىلاندىرۋعا بايلانىستى وزەگى شىققان قيىندىقتار كەڭىنەن قاۋزالىپ، ولارعا بايلانىستى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارى تۇسىنىك بەردى.

دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتىك جاستار ساياساتىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان ۇسىنىستار قابىلداندى.

شاراعا قاتىسۋشىلارعا جاستار ساياساتى سالاسىندا جۇزەگە اسقان بىرقاتار جوبالاردىڭ ناتيجەلەرىنە ارنالعان كورمە ۇيىمداستىرىلىپ، سەناتورلار وتاندىق برەند ونىمدەرى مەن جاس سۋرەتشىلەردىڭ شىعارمالارىمەن تانىستى.

سەرىك ابدىبەك،

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار

تەاتردىڭ ونلاين تارتۋى

رۋحانيات • كەشە

ءۇي جانۋارىنان ۆيرۋس جۇعا ما؟

كوروناۆيرۋس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار