قازاقستان • 07 اقپان، 2019

ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى 2018 جىلعى قىزمەت ناتيجەلەرى تۋرالى اشىق جينالىس وتكىزدى

352 رەتكورسەتىلدى

2019 جىلدىڭ 7 اقپانىندا بەرىك يماشەۆتىڭ توراعالىعىمەن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. بۇل تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.

وتىرىستىڭ نەگىزگى ماسەلەسى وسك قىزمەتىنىڭ 2018 جىلعى ناتيجەسى مەن 2019 جىلعا ارنالعان جوسپارلارى بولدى. سونداي-اق بەسجىلدىق مەرزىمنىڭ وتۋىنە  بايلانىستى جاڭا سايلاۋ كوميسسيالارىن قۇرۋدىڭ ناتيجەلەرى قارالىپ ، قازاقستان رەسپۋبليكاسى باقىلاۋشىلارىنىڭ ءتىزىمى 2019 جىلعى 24 اقپاندا وتەتىن مولدوۆا رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن باقىلاۋعا جىبەرىلەتىن ءتىزىمى بەكىتىلدى.

كەزدەسۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى قۇقىق ۋاكىلەتىنىڭ قاتىسۋىمەن، جاڭا سايلاۋ كوميسسيالارىنا كانديداتتاردى ۇسىنۋعا قاتىسقان ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرىمەن بولدى. ۆيدەوكونفەرەنتسيا رەجيمىنە وبلىستاردىڭ، استانا، الماتى جانە شىمكەنت قالالارىنىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

كەزدەسۋدى اشقان ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى بەرىك يماشەۆ كەزدەسۋدىڭ دۇنيەجۇزىلىك سايلاۋ كۇنىندە وتكىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. سايلاۋدى ۇيىمداستىرۋشىلار 2005 جىلى اقپاننىڭ ءبىرىنشى بەيسەنبىسىن دۇنيەجۇزىلىك سايلاۋ كۇنى رەتىندە اتاپ كەلە جاتقان   ءداستۇردى  ازاماتتاردىڭ سايلاۋ  قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە كوڭىل ءبولۋ ءۇشىن باعىتتادى. 

كۇن تارتىبىندەگى ءبىرىنشى ماسەلە بويىنشا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ 2018 جىلدىڭ ناتيجەسى مەن 2019  جىلعا ارنالعان جوسپارلارى تۋرالى كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى كونستانتين پەتروۆ باياندادى.

2018 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى 15 وتىرىس وتكىزدى،  37 شەشىم قابىلداندى. مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە ازاماتتىق سەكتورمەن ءوزارا قارىم-قاتىناستى كەڭەيتۋ ماقساتىندا ساياسي پارتيالاردىڭ، قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى جانە ت.ب. وكىلدەردىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەيتىلگەن ءماجىلىس وتكىزىلدى.

وتكەن جىلى 3 سايلاۋ كومپانياسى ءساتتى ءوتتى: 2 ءماجىلىس دەپۋتاتتارىن، شىعىپ كەتكەندەردىڭ ورنىنا سايلانعانى، سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جاڭا اكىمشىلىك بىرلىكتەن سايلاۋى، سونداي-اق 570 اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ سايلاۋى.

«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ كەزىندە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى 14 زاڭ اكتىسىن ازىرلەدى، ونىڭ 13-ءى ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن، بىرەۋى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن بەكىتىلدى. ەلدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.

بۇدان باسقا، ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ قىزمەتىندە اكىمشىلىك راسىمدەردى ودان ءارى جەتىلدىرۋ، زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر جانە تولىقتىرۋلارمەن كەلىسۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ رەگلامەنتىنىڭ جاڭا رەداكتسياسى ازىرلەندى.

جىلدىڭ قورىتىندىلارىن تالقىلاۋ بارىسىندا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى بەرىك يماشەۆ 2018 جىلى وتە باي ءارى جەمىستى بولعانىن اتاپ ءوتتى. قازاقستاننىڭ قازىرگى سايلاۋ جۇيەسى مەن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ 25 جىلدىعىنا وراي تابىستى ءىس-شارالار وتكىزىلدى. بۇل حالىقارالىق ۇيىمدار مەن شەت مەملەكەتتەردەگى ارىپتەستەرىمىزدىڭ وڭ پىكىرلەرى مەن جاقسى باعاسىنىڭ قالىپتاسۋىنا سەپتىگىن تيگىزدى. 

ايماقتارمەن جانە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىمەن جۇمىس كۇشەيتىلىپ، مۇگەدەكتەردىڭ سايلاۋ قۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋدى جەتىلدىرۋدىڭ قۇقىقتىق نورمالارى انىقتالدى. قاشىقتىقتان وقىتۋ جانە تەستىلەۋ باعدارلاماسى ازىرلەندى، سونداي-اق بارلىق دەڭگەيدەگى سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرىن وقىتۋعا ارنالعان وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەر مەن حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق باعىتىندا جۇمىس كەڭەيتىلدى.

وتكەن جىل ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ بولاشاق قىزمەتىنىڭ نەگىزى بولدى سايلاۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ زاڭدى جانە سايلاۋ مادەنيەتىن جاقسارتۋعا، كادرلاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا، سايلاۋ كوميسسياسى مۇشەلەرىنىڭ تۇراقتى كاسىبي نەگىزدە قىزمەتىن جۇيەلەۋگە، سايلاۋشىلار تىزىمدەرىمەن جۇمىس ىستەۋ، سونداي-اق مۇگەدەكتەردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن ءوزارا قارىم-قاتىناس جاساۋ.

2019 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا بەس جىلدىق وكىلەتتىك مەرزىمىنىڭ اياقتالۋىنا بايلانىستى ەسەپتى سايلاۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى داۋرەن ىسقاقوۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا سايكەس ءماسليحاتتاردىڭ بارلىق دەڭگەيىندە اعىمداعى جىلدىڭ 8 مەن 15 قاڭتار ارالىعىندا وتكىزىلگەن ماجىلىستەردە.جاڭا سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ قالىپتاسقانىنى تۋرالى اتاپ كەتتى.

بارلىعى 10202 سايلاۋ كوميسسياسى قۇرىلدى: 232 اۋماقتىق جانە 9970 سايلاۋ ۋچاسكەسى. 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ سانى 3105-گە ازايعان. سايلاۋ زاڭناماسىنداعى جاڭالىقتارعا سايكەس اۋداندىق كوميسسيالاردىڭ قۇرامى قالىپتاستىرىلماعان.

اۋداندىق كوميسسيالاردىڭ سانى (5-تەن 11 ادامعا دەيىن) سايلاۋشىلاردىڭ سانىنا بايلانىستى انىقتالدى. بۇل ديففەرەنتسيالدى كوزقاراس  اۋداندىق سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ جالپى سانىن 1905 قىسقارتۋدىڭ ارقاسىندا، سايلاۋ پروتسەدۋرالارىن وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن، كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ سانى كوپ جەردە سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ كوميسسيالارىنىڭ قۇرامىن كوبەيتۋگە سەپتىگىن تيگىزدى.

جالپى، سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ قۇرامى 40،5% -عا جاڭارتىلدى. كوميسسيالاردىڭ سايلانعان مۇشەلەرىنىڭ 70% -دان استامى سايلاۋ ۋچاسكەسىندە جۇمىس تاجىريبەسى بار. سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرىنىڭ 66،4% جوعارى ءبىلىم بار. كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ ورتاشا جاسى سول دەڭگەيدە 43،8 جاس بولىپ قالدى. سونىمەن بىرگە، ايماقتىق كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ جاسى 65-دەن اسقانداردىڭ سانى 25،7% -دان 14،3% -عا دەيىن تومەندەدى. ايەل كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ وكىلدىگى 66،8% -عا دەيىن ءوستى. كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ 68،7% -ى التى ساياسي پارتيانىڭ ۇسىنىستارىنا، 29،9% - قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ ۇسىنىستارىنا، 1،4% - جوعارى كوميسسيالاردىڭ ۇسىنىستارى بويىنشا سايلاندى.

سونداي-اق، كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى باقىلاۋشىلارىنىڭ ءتىزىمى 2019 جىلعى 24 اقپاندا وتەتىن مولدوۆا رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن باقىلاۋعا جىبەرىلەتىن ءتىزىمى بەكىتىلدى.

تىزىمدە تمد ميسسيالارىنىڭ، ەقىۇ / دياقب قۇرامىندا جانە مولدوۆاداعى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ شاقىرۋىمەن سايلاۋ باقىلاۋىنا قاتىساتىن 9 باقىلاۋشى بار.

سونىمەن قاتار، پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسىنان قازاقستان پارلامەنتىنىڭ 4 وكىلى تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ دەلەگاتسياسى قۇرامىندا، 1 - ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى دەلەگاتسياسىنىڭ قۇرامىندا سايلاۋ باقىلاۋىنا قاتىسادى.

سوڭعى جاڭالىقتار

تويدىڭ سوڭى توپىرلاعان اۋرۋ

ايماقتار • بۇگىن، 10:22

ۇعىنا بىلگەنگە – ۇلت تاعدىرى

ساياسات • بۇگىن، 06:57

كوڭىلگە مەدەت بولعان ماقالا

رۋحانيات • بۇگىن، 06:56

54 ادام جازىلىپ شىقتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 06:39

ەل بولىپ ەڭسەرەمىز

ساياسات • بۇگىن، 06:20

بۋمەرانگ

رۋحانيات • بۇگىن، 05:54

قورعاۋشىلارعا دا قولداۋ قاجەت

ايماقتار • بۇگىن، 05:46

تويدىڭ سوڭى توپىرلاعان سىرقات

ايماقتار • بۇگىن، 05:43

اقيرەكتە – ارىستان باب...

تانىم • بۇگىن، 05:33

تەاتردىڭ ونلاين تارتۋى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار