العىس ايتامىز!

«ۇستىمىزدەگى جىلى ءبىز زەينەت­اقى­لار مەن ستي­پەنديالار كولە­مىن, بيۋدجەتتىك سالا قىز­مەت­­كەرلەرىنىڭ ەڭ­بەكاقى­لا­رىن 30 پاي­ىزعا ءوسى­رە­مىز». قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىنان. ەلباسى ۋادەسىندە تۇردى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ, ياعني بۇگىنگى كۇننەن باستاپ بيۋدجەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى 30 پايىزعا وسەتىن بولدى. الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىندە داعدارىس سالقىنى ءالى دە قاتتى سەزىلىپ, سونىڭ سالدارىنان بيۋد­جەتتىك شارالارعا بولىنەتىن مەملەكەت قارجىسى شەكتەلىپ, حالقى ەرەۋىلدەتىپ جاتقان تۇستا قازاقستان حالىقتىڭ مەملەكەت قامقورلىعىنداعى بولىگىنە بولىنەتىن شىعىن كولەمىن جۇيەلى تۇردە ارتتىرا تۇسۋدە. جوعارىداعى جاقسىلىقتى سونىڭ تاعى ءبىر بەلگىسى دەپ تۇسىنەمىز. مۇنداي جاقسىلىقتىڭ جاسالۋ سەبەبى, قازاق­ستان ەكونوميكاسىنىڭ جىلدان جىلعا قۋاتتانىپ, الەۋەتىنىڭ ارتا تۇسكەندىگىنىڭ بەلگىسى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ باسىندا زەينەتاقى كولەمى 30 پايىزعا ارتقان بولاتىن. ەندى, مىنە, ونىڭ سوڭىن الا بيۋدجەتتەگىلەردىڭ ەڭبەكاقىلارى مەن ستۋدەنتتەردىڭ شاكىرتاقىلارى كوتەرىلىپ وتىر. وسى شاراعا بايلانىستى رەداكتسيامىزعا ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرى­نەن بيۋدجەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ العىسقا تولى حاتتارى كەلىپ تۇسۋدە. سولاردىڭ بىرقاتارىن جاريالاپ وتىرمىز. قۋانىشىمىز شەكسىز پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىققا ارناعان جول­داۋ­ىندا «ءومىر بويى ءبىلىم الۋ» ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ جەكە كرەدو­سى­نا اينالۋى ءتيىس دەگەن تالاپ قوي­عان بولاتىن. بۇل قاعيدات ۇستاز­دار قاۋىمى الدىنا دا كەلەلى مىندەتتەر جۇكتەيتىنى ءسوزسىز. ەڭ ۇزدىك يننوۆاتسيالىق, ادىستەمەلىك باعدارلامالارعا نەگىزدەلگەن وزىق تەحنولوگيالاردى يگەرە وتى­رىپ قازىرگى زامانعا ساي ساپالى ءبىلىم بەرۋ ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى جۇمىس ۇس­تا­نىمىمىزعا اينالعان. اتامىز قا­زاق «وقۋ – ينەمەن قۇدىق قازعان­داي» دەپ تەككە ايتپاسا كەرەك. شاكىرتىمىز مەكتەپ قابىرعاسىندا العان ءبىلىمىن ەل يگىلىگىنە جارا­تىپ, وتانىمىزدىڭ تۇلعالى ازا­ما­تىنا اينالىپ جاتسا, ءبىز ءۇشىن بۇدان اسقان مارتەبە جوق. ءا.دوسمۇحامبەتوۆ اتىنداعى دا­رىندى بالالارعا ارنالعان مەك­تەپ-ينتەرناتىنىڭ ۇجىمى ەل­باسى­نىڭ ساپالى ءبىلىم بەرۋ قا­زاق­ستاننىڭ يندۋستريالان­دى­رىلۋى­نىڭ جانە يننوۆاتسيالىق دامۋى­نىڭ نەگىزىنە اينالۋى ءتيىس دەگەن تۇجىرىمىن باسشىلىققا الا وتىرىپ ساپالى ءبىلىم بەرۋ جول­دا­رىن جان-جاقتى قاراستىرىپ كەلەدى. جىل وتكەن سايىن مەكتە­بى­مىزدىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى نىعايا تۇسۋدە. سوڭعى جىل­دارى 2 فيزيكا جانە بيولوگيا كابينەتى, 8 ينتەراكتيۆتى تاقتا, 2 مۋلتيمەديالىق كابينەت الىن­دى. 6 وقۋشىعا 1 كومپيۋتەردەن كەلەدى. مۇنىڭ ءوزى – ۇلكەن جەتىستىك. قۇرىلۋ تاريحى وتكەن عا­سىر­دىڭ 30 جىلدارىنان باستاۋ الا­تىن وقۋ ورداسىنان 10 مىڭنان اس­تام شاكىرت قاناتتانىپ ۇشتى. ولاردىڭ اراسىندا ماقتاي ساع­ديەۆ, جاقسىلىق ىسقاقوۆ, وراز بايمۇراتوۆ, قايىربەك ورازوۆ, مەتەش ۋتين, جاراسباي سۇلەي­مە­نوۆ سەكىلدى ەلىمىزگە بەلگىلى تۇلعالار بار. مەكتەبىمىزدە بىلىكتى دە ءتاجى­ري­بەلى ۇستازدار ەڭبەك ەتەدى. ولار­دىڭ ءبارى جوعارى ءبىلىمدى, 68 پايىزى – جوعارى ساناتتى ماماندار. ءاليا مالدىباەۆا, ءاليا عاي­ساقىزى, ءباتيما ەسلام­بەك­قى­زى, قۋانىش ماحمەتقىزى, ايجان شەرمۇحانقىزى, سارا قايرول­لا­قى­زى, روزا ابدىراحمانقىزى سەكىلدى جاندار – ماقتانىشىمىز. بي­ىلعى جىلدى ۇلكەن تابىس­تار­مەن اياقتادىق. وقۋ بىتىرگەن 48 تۇلەگىمىز ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە تۇگەلدەي قاتىسىپ, ورتاشا بالل – 115-تەن اينالدى. ولجاس جا­قىپوۆ 124 ۇپاي جينادى. 7 وقۋشىمىز «التىن بەلگىگە», 9 وقۋشىمىز «ەرەكشە اتتەستاتقا» يە بولدى. بۇگىندە 20-دان استام ءتۇ­لەگىمىز حالىقارالىق «بولاشاق» باعدارلاماسى اياسىندا شەتەلدەردە ءوز بىلىمدەرىن جالعاستىرىپ ءجۇر. مۇنىڭ ءبارىن تاپتىشتەپ بايانداپ وتىرعان سەبەبىم, ۇستازدار قاۋىمىنا مەملەكەت تاراپىنان ءۇل­كەن قامقورلىق جاسالىپ, جان-جاقتى الەۋمەتتىك قورعاۋعا الىن­عانىن گازەت وقىرماندارىنا جەتكىزۋ. ولاردىڭ الاڭسىز دا تولىق­قان­دى جۇمىس ىستەۋى, ءومىر ساپا­سىن ۇدايى جاقسارتۋ نازاردان تىس قالعان ەمەس. قانداي قيىن كەز بولسا دا, ۇستازدىڭ ەڭبەگى ورىندى باعالانىپ, زور قۇرمەت كورسەتىلىپ كەلەدى. و كەزەڭ ارتتا قالدى. وسىندايدا «ماعجان جۇ­ما­باەۆتىڭ «ۇستازدىڭ – ورنى ءتور­دە» دەگەن قاناتتى ءسوزى ەسكە ءتۇ­سە­دى. ءبىزدىڭ مەكتەپ «دارىن» مارتە­بە­سىن يەلەنگەندىكتەن, جالاقىعا 40 پايىز ۇستەمە قوسىلادى. بۇل دا قيىندىعى مەن بەينەتى مول مۇعالىم ەڭبەگىن باعالاعاندىق. ەندى, مىنە, قارجى داعدارىسىنا قاراماستان 1 شىلدەدەن باستاپ بيۋد­جەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ جال­اقى­سى 30 پايىزعا وسكەلى وتىر. ال, 1 قىركۇيەكتەن جوعارى سانات­تى مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەكاقىسى ءجۇز پايىزعا كوبەيەتىن بولادى. الدا دا ەلباسىمىزدىڭ ۇس­تاز­دار قاۋىمىنا دەگەن قاناتتى قامقورلىعىنىڭ جالعاسا بەرەتىنى داۋسىز. كۇلجان توكەنوۆا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق دارىندى بالالارعا ارنالعان قازاق مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ ديرەكتورى.   ەرتەڭگە سەنىم جۇرەگىڭدى جىلىتادى جاھاندى قارجى داعدارىسى سانسىراتىپ جىبەردى. تەلەديدار­دى اشىپ قالساڭ, شەت ەلدەردەگى ادام­داردىڭ تولقۋىن كورەسىڭ. جۇرت شارۋاسى جوقتىقتان پلاكات ۇستاپ كوشەگە شىعىپ كەتپەيدى. كەزىندە كەنتاۋ قالاسىندا گرەكتەر كوپ تۇرعان بولاتىن. قازاق­ستان ءوز تاۋەلسىزدىگىنە يە بولعان كەزىندە وسى اعايىندار تاريحي وتانىنا قايتقان. ءوز وتانىنا بارام دەگەن ادامنىڭ جولىنا كىم بوگەت بولادى. ءوزىمىز قاتارلى جاستارىنىڭ ىشىندە اماندىق-ساۋلىعىمىز دۇ­رىس­تارى بار ەدى. وتكەندە وسىندا ءبىر جىگىتپەن ۇشىراسىپ قالدىق. ء“بىزدىڭ مەملەكەت بولىپ قالار قالماسىمىز ءبىر قۇدايدىڭ قو­لىن­دا تۇر. جۇرتتىڭ ەرتەڭگى كۇن­گە دەگەن سەنىمسىزدىگى الاڭداتادى. قازاقستانعا قىزىعامىز. دۇنيە­جۇ­زىندەگى مىقتى مەملەكەتتەردىڭ بىرىنە اينالىپ كەلەدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ دۇنيە جۇزىندەگى كە­مەڭ­گەر باسشىلاردىڭ ءبىرى عوي. ءايت­پەسە, جۇزدەگەن ۇلتتاردىڭ وكىل­دەرى تۇراتىن جەردە ءبارىنىڭ ءىشى ءبۇتىن دەيسىڭ بە, ءبارىنىڭ كو­ڭى­لىن تاۋىپ ۇلتارالىق دوستىقتى, بەيبىتشىلىكتى ساقتاپ قالدى. مەن نۇرسۇلتان نازارباەۆتى سول ساياساتكەرلىگى ءۇشىن-اق قۇرمەتتەي­مىن”, دەيدى حاپساليس تانىس. مۇنداي اڭگىمەلەردى كوپ ەستىپ جۇرەمىز. زامان قانشا قيىن بولىپ جاتسا دا قازاقستاننىڭ ما­مىراجاي زامانداردا قولعا ال­عان باعدارلامالارىن جۇزەگە اسى­رىپ كەلە جاتقاندىعى قۋانتادى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن وڭ­تۇس­تىك قازاقستان وبلىسىندا جاڭا وقۋ جىلىندا 21 مەكتەپ پاي­دالانۋعا بەرىلدى. بۇل كەڭەس­تەر وداعىنىڭ داۋىرلەپ تۇرعان زامانىندا دا ورىنداي الماعان شارۋاسى. ەرتەڭگى ۇرپاقتىڭ ءتار­بيەشىسى مۇعالىمدەر قاۋىمى دا ەلباسىعا ەرەكشە رازى. ءبىرىنشى ءشىل­دەدەن باستاپ ايلىق جال­اقى­لارىنا 30 پايىزدىق ۇستەمە قو­سى­لادى. بۇل دەگەنىڭىز مەملەكەت قامقورلىعى, ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدىلىك. بيمەن قانسەيىت, №87 جالپى ورتا مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ تاربيە ىستەرى جونىندەگى ورىنباسارى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, شىمكەنت قالاسى. شىنايى  قامقورلىقتىڭ  ۇلگىسى ەكونوميكانىڭ ىرعاقتى دا­مۋى­نا كەرى اسەرى بولاتىن جايتتار وتە كوپ. ارينە, تابيعاتتىڭ اپاتى قاشان بولارىن ەشكىم دە بولجاپ بىلە المايدى. سول سەكىلدى قارجىلىق داعدارىستىڭ سال­قى­نى دا ەكونوميكانىڭ قاي سالا­سىنا دا اۋىر تيەدى. قۇدايعا ءشۇ­كىر, الەم ەلدەرىن, سونىڭ ىشىندە ەكو­نوميكالىق الەۋەتى, قۋاتى جو­عارى كوپتەگەن مەملەكەتتەردى تۇ­را­لاتۋعا جاقىنداتقان قارجى داع­دارىسىنىڭ سالقىنى تاۋەلسىز قازاقستانىمىزدىڭ وركەندەۋىنە سونشالىقتى اسەر ەتە قويعان جوق. بۇل بالكىم, تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتاي تە­رەڭ­نەن ويلايتىن, قياداعىنى الىس­تان شالاتىن قىرانداي كە­مەڭ­گەر كوشباسشىمىزدىڭ ءتاجى­ري­بەلىگىنىڭ جەمىسى بولار دەيمىن. قالاي ايتقاندا دا قازاقستاندا الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ, تۇرعان ۇيلەردىڭ قۇرىلىسى توقتاعان جوق. اسىرەسە, مەكتەپتەر مەن اۋرۋحانالار, وعان قوسا مادەنيەت ۇيلەرى دە كوپتەپ بوي كوتەرۋدە. ءار ءوڭىر ورتالىقتارىندا حالىق­تىڭ الەۋمەتتىك تۇرمىسىن جاق­سار­تۋ باعىتىنداعى وڭدى ىستەرمەن بىرگە, ينفراقۇرىلىمدىق نى­ساندار دا ىسكە قوسىلۋدا. راس, حالىقتىڭ تۇرمىسى بۇ­رىن­عىدان دا جاقسارا تۇسۋىنە زەي­نەتاقى مەن جاردەماقىنىڭ, سونىمەن بىرگە, ەڭبەكاقىنىڭ تۇ­راقتى بەرىلۋى وڭ ىقپالىن تيگىزەدى. وسى تۇرعىدان ايتقاندا, بي­ىل­عى جىل باسىندا زەينەتاقى مەن ءار ءتۇرلى ساناتتاعى ادامدارعا بەرىلەتىن جاردەماقىلار مولشەرى 30 پايىزعا كوتەرىلگەنى وزگە ەلدەر نازارىن اۋدارعان ەدى. ەندى مىنە, شىلدەدەن باستاپ بيۋدجەتتەن قار­جىلاندىرىلاتىن مەكەمەلەردە جۇمىس جاسايتىندار جالاقىسى دا 30 پايىزعا ارتىپ وتىر. بۇعان كوپ مولشەردەگى قارجى كوزىن تابۋ ارينە, وڭاي ەمەسىن بىلەمىز. ءاسى­رە­سە, الەم ەكونوميكاسىن قار­جى­لىق داعدارىس ءالى دە شىرماپ تۇرعان ساتتە. ال قازاقستاندا ۇلتتىق ەكونوميكامىز تۇرالاعان جوق. حالقىمىزدىڭ الەۋمەتتىك تۇرمىسى دا تومەندەگەن جوق. ازىق-ت ۇلىك باعالارىن تۇراقتان­دى­رۋ شارالارى قولعا الىنىپ, حالىقتى قارجى داعدارىسىنىڭ قىس­پاعىندا قالدىرماۋدىڭ ءناتي­جەلى جۇمىستارى قولعا الىنۋدا. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇر­سۇل­تان نازارباەۆ بۇدان ءبىراز جىل بۇرىن ۇلتتىق قور قۇرىپ, مۇناي-گاز سالاسىنان تۇسەتىن تا­بىستىڭ قوماقتى ۇلەسىن اتالعان قورعا قۇيدى. سول كەزدە بىرەۋلەر بۇل دۇرىس ەمەس دەگەن پىكىر ءبىلدىردى. الايدا, نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ ەل كەلەشەگىن ويلاعان سول قادامىنىڭ جەمىسىن مىنە, الەم ەكونوميكاسىن قارجى داع­دا­رىسى قىسپاققا العان ساتتە كورە باستادىق. سونىڭ ىشىندە بەينەتتى ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرعان زەينەتكەرلەر مەن كوپ بالالى انالار, جاس ۇرپاققا ءبىلىم ءنارىن سەپكەن مۇعالىمدەر مەن ەل-جۇرت­تىڭ سالاماتتى بولۋىنا ولشەۋسىز ەڭبەك سىڭىرەتىن دارىگەرلەر, ۇلت­تىڭ رۋحاني كەمەلدەنۋىنە ۇلەس قو­ساتىن مادەنيەت سالاسىنىڭ قىز­مەتكەرلەرى دە جىل سايىن جال­اقىنىڭ ارتا تۇسكەنىنە قۋا­نا­دى. ءاردايىم نۇرسۇلتان نازار­باە­ۆقا العىسىن ءبىلدىرىپ, قازاق­ستاننىڭ وركەندەگەن وڭ قادامىنا تىلەۋلەستىك بىلدىرەدى. تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق قۋا­ت­ى ارتقانىن قالايدى. قالاي ايتقاندا دا, قارجى داعدارىسىنا قاراماستان جالاقىمىزدىڭ 30 پايىزعا ارتقانىن تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ بىزگە دەگەن شىنايى قام­قورلىعىنىڭ ۇلگىسى دەپ بىلەمىز. سەرىك مۇحانبەتوۆ, وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى. اتىراۋ وبلىسى.   مەملەكەتتىڭ قۋاتتىلىعىن سەزىنىپ وتىرمىز ءومىر – كەرۋەن. مايدا قوڭىر جەلىسپەن ءوتىپ جاتىر. كەيدە الاي-دۇلەي داۋىل بولىپ كەتەتىن دە كەزى بار. سوندايدا كەرۋەننىڭ كوش­باسشىسى بىلىكتى, كورەگەن بولماسا, اداساسىڭ. ءبىزدىڭ قوعام مەن مەم­لەكەت تە تاۋەلسىزدىكتىڭ العاش­قى جىلدارىندا ءومىردىڭ ءبىرشاما داۋىلىن كوردى. اداسپاي, امان شىقتىق. ەلباسى جۇرگىزگەن سىن­دار­لى ساياساتتىڭ ارقاسىندا. كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا قوعام­دا­عى ەڭ قادىرلى ماماندىق مۇعا­لىم مەن دارىگەر ەدى. اسىرەسە, ۇس­تازدىڭ ءجونى بولەك بولاتىن. جاس بالاعا ءبىلىم ءنارىن قۇيىپ, ومىرلىك باعىت-باعدارىن ايقىندايتىن ما­ماندىق يەلەرىن جۇرت ەرەكشە قادىرلەيتىن. جاسىراتىن نەسى بار, ازاتتىق العان جىلدارى مۇ­عا­لىم­نەن قادىر كەتتى. از عانا جالاقىعا بايلاندى. جاعدايى بولمادى. وقۋ­شىنىڭ الدىنداعى بيىك تۇل­عاسى بىرتە-بىرتە تومەندەي باس­تا­دى. سونىڭ سالدارىنان كوپتەگەن ۇستازدار بازار جاعالاپ كەتتى. ناپاقاسىن باسقا جاقتان ىزدەدى. ودان بەرى دە جيىرما جىل ءوتىپتى. وسى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە ەل ەڭسەسىن تىكتەدى. مەملەكەت قۇرۋ ىسىنە قاتىستى بارلىق قاعيداتتار جاسالدى. پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ و باستان-اق ەكونو­مي­كا­عا باسا كوڭىل اۋدارعانى بەلگىلى. «الدىمەن ەكونوميكا, سوسىن ساياسات» دەگەن تۇجىرىم ءبىزدى تى­عى­رىقتان الىپ شىقتى. الەۋمەتتىك ماڭىزى زور جوبالار قولعا الىن­دى. جەر استىنداعى بايلىقتى يگە­رە باستادىق. اۋىل شارۋا­شى­لىعىن دامىتىپ, استىق ءونىمىن جىل وتكەن سايىن ۇلعايتىپ كەلەمىز. مۇنىڭ ءبارى وزدىگىنەن بولا قالعان جوق. ەل ءۇشىن جاسالعان يگىلىكتىڭ بارلىعى ەلباسى, ۇلت كوشباسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى­نىڭ قاجىر-قايراتى, اقىل-پا­راساتى, «قازاقتى قايتسەم باس­قا­دان كەم قىلمايمىن» دەگەن ارمان-اڭسارىنان تۋعانى اتقان تاڭداي اقيقات. جوعارىدا مۇعالىمدەردىڭ جاع­داي­ىن بەكەر ايتقان جوقپىز. سوڭ­عى ون جىلدىڭ كولەمىندە مۇعا­لىم­گە دەگەن كوزقاراس وزگەردى. ءاسى­رە­سە, مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان قامقورلىق ايرىقشا باي­قالادى. ايتەۋىر جىل سايىن ۇس­تازدىڭ جالاقىسىنا ۇستەمە قو­سىلادى. بيىل دا 1 شىلدەدەن باستاپ ايلىعىمىز 30 پايىزعا ارت­قالى وتىر. مۇنداي قامقورلىقتى مۇعالىمدەردەن دە باسقا بيۋدجەتتىك مەكەمەلەردىڭ بارلىعى سەزىنىپ وتىرعانى ايدان انىق. سەبەبى ولاردىڭ دا ايلىعى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. ال تابىس كوزى ءبىر عانا جالاقىسى بولىپ تابىلاتىن مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنە بۇل ۇلكەن قولداۋ, دەمەۋ ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. باياعى بابالارىمىز «وزىڭنەن تۋماي ۇل بولماس» دەگەن ەكەن. سول سەكىلدى ءوز بيلىگىمىز وزىمىزگە ءتيىپ, ەلىمىزدى ءوز ازاماتىمىز باسقارىپ, قولىمىز اۋزىمىزعا جەتتى. حا­لىق­قا بارىنشا جاعداي جاسالدى. وسىنىڭ ءبارى اتىڭنان اينالايىن ازاتتىقتىڭ جانە ەلباسىنىڭ ارقاسى. گۇلبانۋ ايداروۆا, №3 وبلىستىق وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرى. قىزىلوردا وبلىسى, شيەلى اۋدانى.