دوس تۋرالى ءبىر ۇزىك سىر

قامشىنىڭ سابىنداي قىس­قا عۇمىردا ىستىق-سۋىقتى, ءتات­تى مەن اششىنى قاتار تاتىپ, قىزىق پەن قيىندىقتى ءبو­لىسكەن دوس­تىڭ ورنى بولەك. بالا شاقتان تاي-ق ۇلىنداي تەبىسىپ بىرگە ءوس­كەن, جىگىتشىلىك داۋرەننىڭ قى­زى­عىن بىرگە كورگەن جولداس­تار­دىڭ بارلىعىمەن بىردەي ەل اعاسى جاسىنا قاتار جەتە بەر­مەيسىڭ. كەيبىرىمەن جاس كۇنىڭدە جولىڭ ەكىگە ايىرىلسا, كەيبىرىنەن ەرەسەك شاقتا قول ءۇزىپ قا­لاسىڭ. سوندىقتان ەل اعاسى جا­سىنا جەتكەنشە جۇبىڭ جازىل­ما­عان ەجەلگى دوستىڭ بولۋى دا تاعدىردىڭ ۇلكەن سىيى. وسىنداي قادىرلى قاناتتا­سىمنىڭ ءبىرى بىرلەس بيما­قا­نوۆ. ول ەكەۋمىز سوناۋ 1962 جىلى تانىسىپ, بىردەن توننىڭ ىشكى باۋىنداي ارالاسىپ كەتتىك. بىرلەس ءبىز تۇراتىن سول­تۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى نيكولاەۆكا سەلوسىنا القا­اعاش­تان كەلدى. سول جىلداردان بەرى ەكەۋمىز مەكتەپ قابىر­عا­سىندا بىرگە وقىدىق. زاماندا­سىم حالقىمىزدىڭ سەگىز قىر­لى, ءبىر سىرلى ازاماتى دەيتىن­دەي-اق جىگىت. قازاقى قارا دوم­بىراسىن كۇيلەپ الىپ, اۋەلەتە ءان سالعاندا ريزالىققا بولەي­دى. سپورتتىڭ ءتۇر-تۇرىنەن دە حابارى بار. اۋىلىمىزدىڭ ۆولەيبول كومانداسىن قۇرىپ, اۋ­داندىق, وبلىستىق سايىستار­دان جەڭىمپاز بولعان ءبىز 1966 جىلى رەسپۋبليكالىق جارىسقا الماتىعا دا قاتار بارىپ ەدىك. 1969 جىلى بىرلەس جوعارى ءبىلىم الۋ ماقساتىمەن الاتاۋ اياسىنا اتتاندى. اۋىل شارۋا­شىلىعىن وركەندەتۋگە ءوز ۇلە­سىن قوسۋدى ارماندايتىن ول وسى سالا ماماندارىن دايار­لاي­تىن وقۋ ورنىنا ءتۇستى. مەنىڭ دە ۇكىلەگەن ءۇمىتىم اقتالىپ, تاشكەنتتەگى اسكەري ۋچيليششە تا­بالدىرىعىن اتتادىم. ال ەك­­ىنشى كۋرستا وقىپ جۇرگە­نىم­دە الماتىدا اسكەري ۋچيليششە اشىلىپ, ءبىز وقۋى­مىزدى سوندا جالعاس­تىر­دىق. ءسوي­تىپ, از ۋا­قىتقا جۇ­بى­مىز جا­زىلعانى­مەن, استانامىز­دا قاي­تا تا­بىس­تىق. سول ستۋدەنت شاق­تا ءبىزدىڭ با­لالىق تانىس­تى­عىمىزدىڭ بۋى­نى قاتايىپ, سەنىمدى جول­داس­تىققا اينالدى. جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەننەن كەيىن تورعاي وبلىسىنا جولداما العان دوسىممەن ءبىراز جىل ارالاسا الماي كەتىپ ەدىك, بىراق ءساتى ءتۇسىپ, حابار الىسىپ, تانىستىق ءجىبىن قايتا جال­عا­دىق. ەندى وتباسىمىزبەن ارا­لا­ساتىن بولدىق. سولتۇستىك قا­زاقستان وڭىرىنە ورالعاننان كەيىن بىرلەس اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا باسشىلىق قىزمەت­تەر اتقاردى, كاسىبي-تەحني­كا­لىق ۋچيليششە باسقاردى. قاي قىزمەتتە بولسا دا, جولداسىم­نىڭ وزىنە ارتىلعان سەنىمدى ابى­رويمەن اتقارىپ, ادال ەڭ­بەك ەتەتىنىنە كۋا بولدىم. مۇنىڭ ءبارىن نەگە ايتىپ وتىرمىن؟! ارينە, عۇمىر بەرسە, اعالىق جاسقا ءبارى دە كەلەدى عوي. بىراق بىرلەستىڭ ادامگەر­شىلىگىنىڭ بيىكتىگى, جاناشىر­لى­عى مەن دوستىققا ادالدىعى كەيىنگى جاستارعا ۇلگى-ونەگە بولار دەگەن نيەتپەن اڭگىمەلەپ وتىرمىن. «جاقسىنىڭ جاقسى­لىعىن ايت, نۇرى تاسىسىن», – دەيدى حالقىمىز. دوسىم تۋرا­لى ءسوز ەتكەندە ونىڭ قازاقي رۋ­حى, سالت-داستۇرگە, ۇلتتىق ءتار­بيەگە ادالدىعى الدىمەن ءتىل­­گە ورالادى. ادامگەرشىلىگى مول ازامات اينالاسىن­داعى­لار­عا نۇر-شاپاعاتىمەن قارايدى. ءبىر جىلدارى دەنساۋلىعى سىر بەرىپ جۇرسە دە, تۋىستارى مەن دوستارىنا دەگەن ىقىلاسىن ايا­مادى. ونىڭ قىرىق جىل وتاس­قان جان جارى ۇلجانمەن سىي­لاس­تىعى, سۇيىكتى قىزدارى مەن نەمەرەلەرىنە بەرگەن ۇلاعاتتى تاربيەسى كوڭىلىڭدى شۋاققا ءبو­لەيدى. جاقسى اكەنىڭ تاربيەلى قىزدارىنا جار بولعان كۇيەۋ بالالار دا ماقتاۋعا تۇرارلىق. مىسالى, ءالىمجان دەگەن بالا­مىز كوكشەتاۋ قالالىق ءماسلي­حاتىنىڭ دەپۋتاتى, بەلگىلى سپورت­شى, حالىقارالىق دارە­جە­دەگى سپورت شەبەرى, جان-جاق­تى ەڭبەگىمەن ءوڭىردىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسىپ جۇرگەن ازامات. بىرلەس دوسىم قازىر پەترو­پاۆل­داعى بۇرىنعى كاسىبي-تەح­نيكالىق ۋچيليششە, بۇگىنگى كول­لەدجدىڭ ديرەكتورى. مارقۇم اكەسى ءماناپ سەكىلدى پەداگوگ­تىق قىزمەتكە ورالدى. ءسولتۇس­تىك قا­زاق­ستان وڭىرىندە كوپتە­گەن وتان­داستارىمىز سەكىلدى ءتاۋ­ەلسىز ەل­دىڭ دامۋىنا ءوز ءال­ىنشە ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. نە­مە­رەلەرىنىڭ ونە­گەلى اتاسى, دوس­تارىنىڭ سەنىمدى سەرىگى, ەلىنىڭ قادىرلى ازاماتى. قىمباتتى دوستىڭ مە­رەي­تو­يى الدىندا وسىلاي دەپ سىر شەرتىپ, دەنساۋلىعى مىقتى, عۇ­مى­­رى ۇزاق بولسىن دەپ تىلەيمىن. اباي تاسبولاتوۆ, رەسپۋبليكالىق ۇلان قولباسشىسى, گەنەرال-لەيتەنانت.