ەكولوگيا – ءوندىرىس ۇدەرىسىنىڭ اجىراماس بولىگى

بۇگىندە ءىرى كومپانيالار ءۇشىن ەكولوگيا ماسەلەسى تەك نورماتيۆتىك تالاپتاردى ورىنداۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. بۇل باعىت ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, جابدىقتاردى جاڭعىرتۋعا جانە بيزنەستىڭ ۇزاقمەرزىمدى تۇراقتىلىعىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن ماڭىزدى ۇدەرىسكە اينالىپ كەلەدى.

فورۋمدى اشا وتىرىپ, «QazaqGaz» ۇك» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىن­شى ورىنباسارى اقبار تۋلەگەنوۆ قاتىسۋ­شىلاردى قۇتتىقتاپ, ەكولوگيالىق كۇن ءتارتىبىنىڭ كومپانيا قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, فورۋم قاتىسۋشىلارىنا ءتيىمدى جۇمىس, مازمۇندى تاجىريبە الماسۋ جانە تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋگە جانە قورشاعان ورتانى ساقتاۋعا ىقپال ەتەتىن پراكتيكالىق شەشىمدەر ازىرلەۋدى تىلەدى.

«ينتەرگاز ورتالىق ازيا» اق-داعى ەكولوگيالىق جۇمىس جەكە باعىت رەتىن­دە ەمەس, گاز تاسىمالداۋ ينفرا­قۇرى­لى­مىنىڭ سەنىمدىلىگىمەن تىكەلەي بايلانىس­تى وندىرىستىك ۇدەرىستىڭ بولىگى رەتىندە قاراستىرىلادى.

وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىن­­شا قورشاعان ورتانى قورعاۋعا جۇم­­سالعان شىعىندار الدىڭعى كەزەڭ­مەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە جۋىق, ال ەكولوگيالىق جوبالارعا سالىنعان كۇردە­لى جۇمسالىمدار 50 پايىزعا ءوستى. ينۆەس­تيتسيالار ەڭ الدىمەن ۇزاقمەرزىمدى ناتيجە بەرەتىن جوبالارعا, اتاپ ايتقاندا: ەكولوگيالىق تاۋەكەلدەردى ازايتۋعا, وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋعا, ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە پار­نيكتىك گاز قالدىقتارىن ازايتۋعا باعىتتالادى.

ماسەلەن, اتموسفەراعا تارالاتىن لاس­تاۋشى زاتتاردىڭ مولشەرى بەلگىلەنگەن نورمادان اسقان جوق.

جيىندا قالدىقتاردى باسقارۋ ماسە­لەسى دە ەرەكشە تالقىلاندى. 2025 جىلى قالدىقتاردىڭ ءتۇزىلۋى بەلگىلەنگەن ءليميتتىڭ شامامەن 34 پايىزىن قۇرادى. كاسىپورىن ىشىندە وندىرىستىك فيليالداردان باستاپ ورتالىق اپپاراتقا دەيىنگى بارلىق دەڭگەيدى قامتيتىن جانە ەكولوگيالىق زاڭناما تالاپتارىنا نەگىزدەلگەن بىرىڭعاي قالدىقتارمەن جۇمىس ىستەۋ جۇيەلى جولعا قويىلعان.

سونىمەن قاتار فورۋم كۇن تارتىبىندە دەكاربونيزاتسيا ماسەلەسىنە دە ۇلكەن ءمان بەرىلدى. كومپانيا جىل سايىن حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي Scope 1 جانە Scope 2 جىكتەلىمى بويىنشا پار­نيكتىك گاز شىعارىندىلارىن تۇگەن­دەۋدەن وتكىزەدى. بۇعان كومپانيانىڭ ءوز قىزمەتىنەن بولىنەتىن تىكەلەي شىعا­رىندىلار دا, ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىن تۇتىنۋىنا بايلانىستى جاناما شىعارىندىلار دا كىرەدى.

كومپانيا ازىرلەگەن «ينتەرگاز ورتالىق ازيا» اق-نىڭ 2033 جىلعا دەيىنگى تومەن كومىرسۋتەكتى دامىتۋ باعدارلاماسى تەحنولوگيالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق شەشىمدەر ەسەبىنەن كومىرتەگى ءىزىن دايەكتى تومەندەتۋدى كوزدەيدى. اتقارىلاتىن شارالاردىڭ قاتارىندا: گەرمەتيكالىق ەمەس بەكىتۋ ارماتۋرالارىن اۋىستىرۋ, تابيعي گازدىڭ جىلىستاۋىن جويۋ, كومپرەسسورلىق ستانتسيالاردى جاڭعىرتۋ, ەنەرگيا تيىمدىلىگى جوعارى جابدىقتارعا كوشۋ جانە جەكەلەگەن نىسانداردا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن ەنگىزۋ بار.

كومپانيا ىشىندەگى ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالعان جوق. جىل بويى فيليالداردا «پلاستيكسىز كۇن», «جەر ساعاتى», ء«اۆتوموبيلسىز كۇن» اكتسيالارى, سونداي-اق ەكولوگيالىق ساباقتار مەن سەنبىلىكتەر وتكىزىلدى. وعان قوسا, اۋماقتاردى كوگالداندىرۋ جۇمىستارى ەرەكشە اتاپ ءوتىلدى. وسى باستاما اياسىندا 8 مىڭنان اسا كوشەت وتىرعىزىلدى.

مۇنداي جوبالار تەك كورپوراتيۆتىك الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ءبىر بو­لىگى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە قىزمەت­كەرلەر اراسىندا ەكولوگيالىق ويلاۋدى قالىپتاستىرۋدىڭ, ۇجىمنىڭ بەلسەن­دىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جانە قورشاعان ورتاعا ۇقىپتى قاراۋ مادەنيەتىن دامىتۋدىڭ قۇرالى رەتىندە قاراستىرىلادى.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستامالارىن, ونىڭ ىشىندە «تازا قازاقستان» باعدارلاماسىن قولداي وتىرىپ, ءبىز زاماناۋي ەكولوگيالىق ستاندارتتاردى جۇيەلى تۇردە ەنگىزىپ, تابيعاتتى قورعاۋ قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرىپ كەلەمىز», – دەدى «ينتەرگاز ورتالىق ازيا» اق باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ازامات داۆلەتوۆ.

 فورۋم سوڭىندا تابيعاتتى قورعاۋ قىزمەتىن دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان ماماندارعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ, «Kazenergy» جانە «Ecojer» سالالىق قاۋىمداستىقتارىنىڭ, سونداي-اق «QazaqGaz» ۇك» اق-نىڭ ماراپاتتارى تابىس ەتىلدى.

اتالعان فورۋم گاز سالاسىنداعى ەكولوگيالىق كۇن ءتارتىبىنىڭ بىرتە-بىرتە جۇيەلى وندىرىستىك ساياساتتىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالىپ كەلە جاتقانىن كورسەتتى. جۇمىس ناتيجەسىن باعالاۋدا جاريالانعان باستامالاردىڭ سانى ەمەس, ناقتى كورسەتكىشتەر, ينۆەستيتسيا كولەمى مەن جەر-جەرلەردە جۇزەگە اسىرىلعان جوبالار باستى ورىنعا شىقتى.