وتكەن دەمالىستا ارمەنيادا پارلامەنت سايلاۋى ءوتتى. ەلدىڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى قازىرگى پرەمەر-مينيستر نيكول پاشينياننىڭ پارتياسى جەڭىسكە جەتكەنىن حابارلادى. «ازاماتتىق كەلىسىم» پارتياسى 49,8 پايىز داۋىس جينادى. ەكىنشى ورىندا 23,3 پايىزبەن رەسەيلىك-ارمياندىق بيزنەسمەن سامۆەل كاراپەتيان باسقاراتىن «كۇشتى ارمەنيا» پارتيالار بلوگى تۇر. ال بۇرىنعى پرەزيدەنت روبەرت كوچارياننىڭ «ارمەنيا» پارتياسى 9,9 پايىز, «گۇلدەنگەن ارمەنيا» پارتياسى 4 پايىز داۋىسقا يە بولدى.
«Armenia Today» اقپارات پورتالىنىڭ مالىمەتىنشە, سايلاۋداعى جەڭىسىن نيكول پاشينيان ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا مالىمدەگەن. ونىڭ ايتۋىنشا, 2021 جىلى الدىڭعى سايلاۋمەن سالىستىرعاندا پارتيانى قولداعان ازاماتتار سانى ارتقان.
«2021 جىلمەن سالىستىرعاندا «ازاماتتىق كەلىسىم» پارتياسىنا حالىقتىڭ باسىم بولىگى داۋىس بەردى, كوپ ازاماتتىڭ سەنىم مانداتىنا يە بولعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل بىزگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى», دەدى پرەمەر-مينيستر. سونداي-اق «ارمەنيا حالقى تۇركيا مەن ازەربايجانمەن بەيبىت قارىم-قاتىناستى قولداپ داۋىس بەردى. ارينە, ءبىز تۇركيامەن شەكارانىڭ اشىلۋىن كۇتەمىز», دەدى پاشينيان «Media From Turkiye» باسىلىمىنا. ول بۇعان قوسا بۇل ەلدەردەن وڭ رەاكتسيا كۇتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«قۇرمەتتى ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى, بارشاڭىزدى جاقسى كورەمىن, بارشاڭىزدى ماقتان تۇتامىن, بارشاڭىزعا تاعزىم ەتەمىن. قازا تاپقان باتىرلارعا ماڭگىلىك داڭق, جاساسىن ارمەنيا رەسپۋبليكاسى», دەپ حالقىنا العىسىن ءبىلدىردى نيكول پاشينيان.
سونداي-اق, سايلاۋدان كەيىن نيكول پاشينيان ارمەنيانىڭ باتىسپەن جاقىن ارالاسۋعا ۇمتىلاتىنىن, بىراق ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا (ەاەو) قاتىسۋىن توقتاتپايتىنىن مالىمدەدى.
ء«بىز باتىسقا جاقىنداي ءتۇسۋدى جالعاستىرامىز, بىراق سونىمەن بىرگە ەاەو مۇشەلىگىندە دە قالا بەرەمىز. ءبىز رەسەي فەدەراتسياسىمەن, سونداي-اق ەاەو-نىڭ باسقا ەلدەرىمەن قارىم-قاتىناسىمىزدى دامىتامىز», دەدى پرەمەر-مينيستر. ايتا كەتسەك, 29 مامىردا بەلارۋس, قازاقستان, قىرعىزستان مەن رەسەي كوشباسشىلارى ارمەنيانى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتا قالۋىن نەمەسە ەو مۇشەلىگىنە ەنۋى ماسەلەسىنە قاتىستى رەفەرەندۋم وتكىزۋگە شاقىرعان ەدى.
ارمەنيا سايلاۋ جۇيەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە سايكەس, داۋىس بەرۋ ناتيجەلەرى رەسمي شىققاننان كەيىن, 4 پايىزدىق مەجەدەن وتە الماعان پارتيالاردىڭ داۋىستارى پارلامەنتكە وتكەندەر اراسىندا بولىنەدى, وسىلايشا بەلگىلى ءبىر ساياسي كۇش نەعۇرلىم جوعارى پايىز السا, قايتا سانالعان داۋىستاردىڭ ۇلەسى سوعۇرلىم كوپ بولادى. جالپى ساياسي بلوكتار ءۇشىن شەكتى كورسەتكىش جوعارى جانە قاتىسۋشىلار سانىنا بايلانىستى: ءۇش پارتيادان تۇراتىن وداق ءۇشىن سەگىز پايىز, ال ءتورت نەمەسە ودان دا كوپ پارتيادان تۇراتىن بلوك ءۇشىن 10 پايىز. الدىن الا مالىمەتتەر بويىنشا, «ازاماتتىق كەلىسىم» پارتياسى ارمەنيا پارلامەنتىندەگى 101 ورىننىڭ شامامەن 58-ءىن الادى.
ارمەنيا – پارلامەنتتىك رەسپۋبليكا. ۇكىمەت باسشىسى – سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەن پارتيانىڭ جەتەكشىسى. داۋىس بەرۋ بەس جىل سايىن پروپورتسيونالدى جۇيە, ياعني پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا وتەدى. بيىل 18 ساياسي كۇش – 16 پارتيا جانە ەكى بلوك – سايلاۋعا قاتىسۋعا ءوتىنىش بەرگەن. نەگىزگى ۇمىتكەرلەر نيكول پاشينياننىڭ بيلىكتەگى «ازاماتتىق كەلىسىم» پارتياسى, بيزنەسمەن سامۆەل كاراپەتياننىڭ «كۇشتى ارمەنيا» بلوگى مەن بۇرىنعى پرەزيدەنت روبەرت كوچارياننىڭ «ارمەنيا» بلوگى بولدى. سونداي-اق «ارمەنيا» وداعىنا اتتاس «جاڭا ءداۋىر» پارتياسى مەن «بىرىككەن ارمياندار» كىردى, ال «ارمەنيا» بلوگىنە «داشناكتسۋتيۋن» مەن «جاڭعىرعان ارمەنيا» كىردى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, ارمەنيا ەكونوميكاسى بىرنەشە جىل قاتارىنان ءوسىپ, وڭ ناتيجەگە قول جەتكىزىپ وتىر. «ازاماتتىق كەلىسىمنىڭ» سايلاۋدا جەڭىسكە جەتۋىنىڭ ءبىر سەبەبى دە وسىندا. ەلدىڭ كەيىنگى جىلدارداعى ەكونوميكالىق قالپىنا كەلۋدىڭ كوپ بولىگى سىرتقى فاكتورلارعا بايلانىستى: ۋكراينادا قاقتىعىس باستالعاننان كەيىن رەسەيدەن قونىس اۋدارۋشىلار قاتارى ارتىپ, كاپيتال اعىنى, تۇتىنۋ كورسەتكىشى, ەكسپورت ءوستى.
ساراپشىلار «قاراباقتاعى جەڭىلىستەن كەيىن نيكول پاشينياننىڭ ساياسي مانسابى اياقتالعانداي كورىندى, بىراق بۇل سايلاۋ ونىڭ قازىرگى قارسىلاستارىنا ودان دا از سەنىم ارتىلاتىنىن كورسەتەدى» دەگەن دە پىكىردە.
«The Insider» ينتەرنەت باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا, دۇيسەنبى كۇنى تۇستەن كەيىن ءۇش ءىرى وپپوزيتسيالىق كۇش رەسمي سايلاۋ ناتيجەلەرىن مويىنداماعان. وپپوزيتسيا داۋىس بەرۋ جانە ساناۋ كەزىندە كوپتەگەن بۇزۋشىلىقتار بولعانىن مالىمدەگەن. الايدا, ساراپشى رومان ۋدوت: «پاشينياننىڭ پايداسىنا بۇرمالاۋلار بار بولعانىمەن, ولار ايتارلىقتاي ەمەس, ماسەلەن, 49 پايىزدىڭ ورنىنا 47-48 پايىز بولۋى كەرەك ەدى», دەپ جازدى الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىنا.
ارمەنيا ورتالىق سايلاۋ كوميسسيانىڭ مالىمەتىنە سايكەس, سايلاۋعا حالىقتىڭ 58,97 پايىزى قاتىسىپ, 1 476 597 ازامات داۋىس بەرگەن. ەرەۆاندا تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسىنان حالىقارالىق بايقاۋشىلار توبى ۇلتتىق جينالىسىنا سايلاۋ وتكىزۋ مونيتورينگىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا جۇمىس ىستەدى. ايتا كەتسەك, سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جاقىپ اسانوۆ – تمد پاا حالىقارالىق بايقاۋشىلار توبىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى. ميسسيا قۇرامىندا حالىقارالىق قاتىناستار, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى گەننادي شيپوۆسكيح, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ تمد پاا-داعى وكىلەتتى وكىلى اسحات مۇقاشەۆ بار. تمد پاا بايقاۋشىلارى داۋىس بەرۋ كۇنى ەرەۆانداعى, سونداي-اق, ەلدىڭ باسقا وڭىرلەرىندەگى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە بولدى. ميسسيا وكىلدەرى ۋچاسكەلەردىڭ اشىلۋىنا قاتىستى, داۋىس بەرۋ بارىسىن قاداعالادى, سونداي-اق داۋىستاردى ساناۋ مەن سايلاۋ قورىتىندىلارىن شىعارۋ راسىمدەرىنە مونيتورينگ جۇرگىزدى.
«ميسسيانىڭ جۇمىسى ساياسي بەيتاراپتىق, وبەكتيۆتىلىك جانە مەملەكەتتىڭ ىشكى ىسىنە ارالاسپاۋ قاعيداتتارىنا سايكەس جۇزەگە استى. بايقاۋشىلار سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋىن, ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقىعىنىڭ ساقتالۋىن, راسىمدەردىڭ ۇلتتىق زاڭناماعا سايكەستىگىن باعالادى. مونيتورينگ بارىسىندا بۇكىل اقپارات جيناقتالىپ, تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسى حالىقارالىق بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ قورىتىندىسىنا ەنگىزىلەدى», دەدى ج.اسانوۆ.