شىمكەنت قالاسىنىڭ حالىقارالىق اۋەجايىندا «Scat MRO» اۆياتسيالىق-تەحنيكالىق ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل ورتالىق ازياداعى اۋە كەمەلەرىنە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتىپ, جوندەۋ جۇمىستارىن جۇزەگە اسىراتىن بىرەگەي كەشەن بولماق.
سونداي-اق ول ەلىمىزدىڭ اۆياتسيا سالاسىن دامىتۋداعى ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى سانالادى. جوبانىڭ جۇزەگە اسۋىنا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اقش-قا جاساعان رەسمي ساپارى بارىسىندا قول جەتكىزىلگەن كەلىسىمدەر تۇرتكى بولدى. اتالعان ساپار اياسىندا «Boeing» كورپوراتسياسى مەن «SCAT Airlines» اۋە كومپانياسى اراسىنداعى ىسكەرلىك ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى قارالىپ, سونىڭ ىشىندە شىمكەنتتە ۇشاقتارعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتەتىن ءارى جوندەيتىن ورتالىق سالۋ مۇمكىندىگى تالقىلانعان بولاتىن.
قالا اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆ جاڭا نىساننىڭ ىسكە قوسىلۋى ناتيجەسىندە شىمكەنتتىڭ اۆياتسيالىق حابقا اينالاتىنىن, سونداي-اق اۋە كەمەلەرىنە قىزمەت كورسەتۋ بارىسىندا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار قولدانىلىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىل امەريكا قۇراما شتاتتارىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, سول ەلدىڭ جەتەكشى كومپانيالارىنىڭ باسشىلارىمەن, ونىڭ ىشىندە ترانسۇلتتىق «Boeing» كورپوراتسياسىنىڭ وكىلدەرىمەن بىرقاتار كەزدەسۋ وتكىزدى. سونىڭ اياسىندا وتاندىق اۋە تاسىمالداۋشىلارىنىڭ سەرۆيستىك جانە لوگيستيكالىق قىزمەتتەرىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى جوبالار قاراستىرىلدى. اسىرەسە جەرگىلىكتى «SCAT» اۋە كومپانياسىنىڭ اۋە پاركىن تولىقتىرۋ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ جانە جوندەۋ ورتالىعىن قۇرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. وسىعان وراي شىمكەنت حالىقارالىق اۋەجايىندا اتالعان ورتالىقتىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ايتا كەتۋ كەرەك, مۇنداي اۆياتسيالىق-تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ نىسانى ەلىمىزدە العاش رەت شىمكەنتتە سالىنعالى وتىر. بۇل جوبا ارقىلى ەلىمىزدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتى ارتىپ, وتاندىق اۆياتسيا سالاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى كۇشەيەدى دەگەن سەنىم مول. سونىمەن قاتار بۇل باستاما ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ مەن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى بولماق. كەشەن اۋماعىندا زاماناۋي انگارلار ورنالاسادى. وندا اۋە كەمەلەرىنە تولىق كولەمدە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتىلىپ, جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى, – دەدى عابيت سىزدىقبەكوۆ.
وتاندىق اۋە كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆلاديمير دەنيسوۆتىڭ ايتۋىنشا, جوباعا «SCAT» جەتەكشىلىك ەتەدى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – قازاقستاندا ۇشاقتارعا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋدەن باستاپ كۇردەلى جوندەۋگە دەيىنگى جۇمىستاردى قامتيتىن, سونداي-اق ولاردى جاڭعىرتىپ, تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن زاماناۋي تولىق تسيكلدى ورتالىق قۇرۋ.
– بۇگىن ءبىز وندىرىستىك كەشەننىڭ ىرگەتاسىن عانا قالاپ جاتقان جوقپىز. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ اۆياتسيا سالاسىنداعى تاۋەلسىز ءارى ستراتەگيالىق تەحنيكالىق بازاسىنىڭ نەگىزىن قالىپتاستىرىپ جاتىرمىز. جاڭا ورتالىق «Boeing» ۇشاقتارىنا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتىپ, جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن بىرەگەي كەشەن بولۋمەن قاتار, ايماقتىق اۆياتسيا نارىعىندا «Scat MRO»-نىڭ جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرىلۋىنە جول اشادى, – دەدى ۆ. دەنيسوۆ.
قازىرگى ۋاقىتتا كەشەن الاڭىندا قۇرىلىس جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلىپ جاتىر. نىسان ىرگەتاسىنىڭ قازىعىن قاعۋ راسىمىنە قاتىسقان قالا اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆ بۇل كەشەننىڭ ارقاسىندا شىمكەنتتىڭ اۆياتسيالىق حابقا اينالاتىنىن, سەرۆيستىك جانە جوندەۋ جۇمىستارى بارىسىندا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار قولدانىلىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلاتىنىن تاعى دا اتاپ ءوتتى.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ امەريكا قۇراما شتاتتارىنا جاساعان ءىس-ساپارىنىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنا قاتىستى ماڭىزدى كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزىلدى. سونىڭ ىشىندە ترانسۇلتتىق «Boeing» كورپوراتسياسىمەن ورناعان ىسكەرلىك بايلانىستاردىڭ ماڭىزى زور. وسى ىنتىماقتاستىق اياسىندا «SCAT» اۋە كومپانياسىنىڭ بازاسىندا الەمگە ايگىلى «Boeing» ۇشاقتارىنا تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتەتىن جانە جوندەيتىن اۋقىمدى كەشەننىڭ قۇرىلىسى باستالدى. مۇنداي اۆياتسيالىق-تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى ەلىمىزدە العاش رەت شىمكەنتتە سالىنىپ جاتىر. بۇل جوبا قازاقستاننىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن ارتتىرىپ, اۆياتسيا سالاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن كۇشەيتەدى دەپ كۇتىلەدى. سونىمەن قاتار ول ينفراقۇرىلىمدىق جاڭعىرتۋ مەن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭى بولماق. كەشەن اۋماعىندا زاماناۋي انگارلار سالىنىپ, وندا اۋە كەمەلەرىنە تولىققاندى تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتىلىپ, جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى, – دەدى قالا اكىمى.
جوباعا جاۋاپتى مامانداردىڭ مالىمەتىنشە, ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق ورتالىقتىڭ جالپى اۋماعى 10 گەكتاردى قۇرايدى. ونىڭ 6 گەكتاردان استام بولىگىنە انگارلار سالىنادى. كەشەن قۇرىلىسى اياسىندا جوعارى تەحنولوگيالىق 15 نىسان بوي كوتەرمەك. ولاردىڭ قاتارىندا امبەباپ تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى, اۆياتسيالىق شاسسي تىرەكتەرىن جانە قوزعالتقىشتاردى جوندەۋ تسەحتارى, ىشكى جابدىقتاردى جاڭعىرتۋ, اۋە كەمەلەرىن سىرلاۋ, ەلەكتروندىق جۇيەلەردى رەتتەۋ بولىدەرى, سىناق زەرتحاناسى مەن قوسالقى بولشەكتەر قويمالارى بولادى. مۇنىڭ بارلىعى ءبىرتۇتاس وندىرىستىك كەشەن رەتىندە جۇمىس ىستەيدى.
ءوز كەزەگىندە قازاقستاننىڭ كولىك ۆيتسە-ءمينيسترى تالعات لاستاەۆ اۋەجاي ينفراقۇرىلىمىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاڭعىرتۋ جانە جاڭا ستراتەگيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ەلىمىز بەن تۇتاس ءوڭىردىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن ەداۋىر ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىنىن مالىمدەدى. سونداي-اق مينيسترلىك وكىلى نىسان قۇرىلىسىن 2027 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جوبا ءوڭىردىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرىپ, قازاقستاننىڭ اۆياتسيالىق ينفراقۇرىلىمىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋگە باعىتتالعان.
بۇل جوبا «SCAT» اۋە كومپانياسى مەن «Boeing» كورپوراتسياسىنىڭ سەرىكتەستىگى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. سوعان سايكەس الداعى ۋاقىتتا شىمكەنت اۋەجايى ماڭىندا اۆياتسيالىق تەحنيكاعا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەتىن جانە جوندەۋ جۇمىسىن جۇرگىزەتىن ءىرى انگارلىق ورتالىق پايدا بولادى. جالپى, بۇل كەشەندى «Boeing» اۋە كەمەلەرىنە قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان تولىق وندىرىستىك تسيكلدى زاماناۋي نىسان دەپ اتاۋعا بولادى. ياعني بولاشاقتا مۇندا «Boeing 737», «Boeing 757», «Boeing 767» جانە «Boeing 777» سەكىلدى كەڭ فيۋزەلياجدى اۋە كەمەلەرىنە تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتىلەدى.
سونىمەن قاتار كەلەشەكتە وسىعان ۇقساس وزگە دە ماڭىزدى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇدان بولەك, مينيسترلىك تاراپىنان جاڭا «Boeing» اۋە كەمەلەرىن ساتىپ الۋ مۇمكىندىگى دە قاراستىرىلىپ جاتىر.
جالپى, ينفراقۇرىلىمدىق جاڭعىرتۋ جوباسى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ شىمكەنت اۋەجايىن مۋلتيمودالدى حاب رەتىندە دامىتۋ جونىندەگى تاپسىرماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى بۇگىنگى تاڭدا اۋەجاي ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جانە ونى وڭتۇستىك وڭىردەگى ءىرى حالىقارالىق اۆياتسيالىق-لوگيستيكالىق ورتالىققا اينالدىرۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىس قولعا الىنعان.
اتاپ ايتقاندا, مۋلتيمودالدى حاب قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا اۋەجايدى «وڭتۇستىك» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنا قوسۋ كوزدەلىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى قاجەتتى جەر تەلىمدەرىن مەملەكەت مۇقتاجدىعىنا الۋ جۇمىستارى باستالدى. بۇدان بولەك, حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمىنىڭ (ICAO) ستاندارتتارىنا سايكەس اۋەجايدا III ساناتتاعى جاڭا ۇشۋ-قونۋ جولاعىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
جاڭا ۇشۋ-قونۋ جولاعى اۋە رەيستەرىنىڭ سانىن ارتتىرۋعا جانە كەز كەلگەن مەتەورولوگيالىق جاعدايعا قاراماستان جۇك تاسىمالدايتىن ءىرى اۋە كەمەلەرىن قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىلايشا, ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ جوسپارى رەسپۋبليكانىڭ ءۇشىنشى مەگاپوليسىندە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ال بۇل جوبالاردىڭ ىسكە اسۋىنا جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ, قاجەتتى قولداۋ كورسەتىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا بۇدان دا اۋقىمدى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ولاردى ىسكە اسىرۋعا قالا اكىمدىگى جان-جاقتى قولداۋ كورسەتپەك.
مۇنىمەن قوسا, شىمكەنت حالىقارالىق اۋەجايىندا جاڭا تەرمينالدىڭ پايدالانۋعا بەرىلۋى جولاۋشىلار تاسىمالى كولەمىن ايتارلىقتاي ارتتىردى. كەيىنگى ەكى جىلدا حالىقارالىق باعىتتار سانى 10-نان 16-عا دەيىن, ال ىشكى باعىتتار سانى 7-دەن 12-گە دەيىن ۇلعايعان. سونىمەن بىرگە حالىقارالىق جۇك تاسىمالى باعىتىندا ءىرى اۋە كومپانيالارىمەن ارىپتەستىك بايلانىستار ورناتىلىپ, ناتيجەسىندە ترانزيتتىك جۇك پەن جولاۋشىلار اعىنى بىرنەشە ەسەگە وسكەن.
جالپى, شىمكەنت ورتا ازيانىڭ قاقپاسى سانالادى. قالا ورتالىق ازيا مەن قازاقستان اۋماعىنداعى ماڭىزدى كولىك دالىزدەرىنىڭ توعىسقان تۇسىندا ورنالاسقان. سوندىقتان حالىقارالىق ساۋدا جانە لوگيستيكا سالاسىندا حاب ءرولىن اتقارۋعا تولىق مۇمكىندىگى بار.
وسى ەرەكشەلىكتى ەسكەرە وتىرىپ, قالا اكىمدىگى اۋەجاي ماڭىنان ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىق سالدى. قازىرگى ۋاقىتتا ونىڭ اۋماعى كەڭەيتىلىپ, جاڭا قويمالار مەن زاماناۋي وندىرىستىك نىساندار بوي كوتەرىپ جاتىر. مۇنىڭ ءبارى كەلەشەكتە شىمكەنتتى ءىرى ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىقتاردىڭ بىرىنە اينالدىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مامانداردىڭ پىكىرىنشە, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ەكونوميكانىڭ وسۋىنە تىكەلەي اسەر ەتەدى. كاسىپورىندارعا ەڭ الدىمەن ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق جۇيەلەر قاجەت. ودان كەيىن وندىرىلگەن ءونىمدى ساقتاۋعا جانە تاسىمالداۋعا ارنالعان زاماناۋي قويمالار مەن لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىم كەرەك. بۇگىندە مۇنىڭ بارلىعى شىمكەنت قالاسىندا كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.