قىزىلجارداعى ابىلاي حان رەزيدەنتسياسى مۋزەي-كەشەنىنىڭ فيليالى – يسلام مادەنيەتى مۋزەيىنىڭ قورى تاتارستاننىڭ ورتالىعى قازان قالاسىنان جەتكىزىلگەن 13 جادىگەرمەن تولىقتىرىلدى.
مۋزەيدىڭ ديرەكتورى مۇرات ءامىرجانوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا بۇل جادىگەرلەر يسلام مادەنيەتى مۋزەيىنە قازاننىڭ قۇل-شاريف مۇراجايىنان سىيعا تارتىلىپتى. اكەلىنگەن جادىگەرلەردىڭ ەڭ كونەسى – 1750 جىلدارى شىققان قۇران. قازان قالاسىندا باس-پا ءحVىى عاسىردا پايدا بولعان ەكەن. ال مىنا قۇران قازان باسپاسىنان ءحVىىى عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا جارىققا شىققان.
جادىگەرلەردىڭ اراسىندا حح عاسىردىڭ باسىندا پايعامباردىڭ ءومىربايانى جازىلعان كىتاپ, 1901 جىلى باسىلعان قۇراننىڭ ءتاپسىرى – «كالام شاريف» بار. بۇل كىتاپتىڭ سول جىلداردا باسىلعان تاعى ءبىر نۇسقاسى دا بار. ايىرماشىلىقتارى تەك سىرتقى كولەمدەرىندە عانا. سونداي-اق ناماز وقۋدىڭ ءتارتىبى جازىلعان كونە كىتاپ تا جەتكىزىلگەن. «مۇنىڭ قازىرگى بىزدە شىعىپ جاتقان ناماز وقۋ تارتىبىنەن ەش ايىرماشىلىعى جوق. ناماز وقۋدىڭ ءتارتىبى ەش وزگەرمەگەن», دەيدى مۇرات ءنابي ۇلى.
قۇراندى قالاي وقۋ ءتارتىبى, ياعني گرامماتيكا ساباعى جازىلعان جيناق تا وسىندا. ءبىز ءۇشىن ەڭ قىزىق جادىگەر – قۇران بويىنشا سىرقاتتارعا وقىلاتىن دۇعالىقتار بولدى. ناۋقاستىڭ سىرقاتىنا قاراي كىتاپتاعى ءتيىستى دۇعا وقىلادى ەكەن. سونىمەن قاتار مۇندا مۇحاممەد پايعامبار (س.ع.س.) باتالارىنىڭ جيناعى قامتىلعان.
وسى جادىگەرلەردىڭ ءبارىن قىزىلجار مۋزەيىنە سىيعا تارتقان قازان يسلام مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى يلنۋر (تەگى كورسەتىلمەگەن) اتتى ازامات. ول وزدەرىندە بۇلاردىڭ ەسكىرمەگەن نۇسقالارى بار ەكەنىن ايتقان. ال مىنا جادىگەرلەردىڭ ءبارى ادامداردىڭ قولىنان جينالعان ەكسپوناتتار كورىنەدى. سوندىقتان دا كوبى ەسكىرىپ, توزىڭقىراپ كەتكەن. ەندى مۇرات ءنابي ۇلى ولاردى رەس-تاۆراتسيالاپ, قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىمەن اينالىسىپ جاتقاندارىن ايتتى.
سونىمەن قاتار مۇرات امىرجانوۆقا تاتارستاننىڭ باس ءمۇفتيى كيگەن كونە سالدە سىيعا تارتىلىپتى. «ەندى ءوزىمىزدىڭ ءمۇفتيدىڭ دە بۇرىنعى سالدەسىن سۇراپ الىپ, ەكەۋىن قاتار قوياتىن بولامىن», دەيدى ول. ارينە, مۇنداي ەكسپوناتتار مۋزەيگە كەلەتىندەر ءۇشىن قىزعىلىقتى جادىگەرلەر بولارى ءسوزسىز.