بەلگىلى جازۋشى, سىنشى, سازگەر تۇرسىنجان شاپايدىڭ «ساۋلە-عۇمىر» اتتى ءان كەشىندە قايماعى بۇزىلماعان حالىقتىق شىعارمالار ورنەك توكتى.
تۇلا بويدى تۇگەل جايلار تۇما ءاننىڭ قۇدىرەتىنە ەرىكسىز باس ءيىپ, ايشىقتى پەرنەسىنە سيقىرلانىپ كەتەسىز. حان ءتاڭىرىنىڭ ەتەگىندە سىڭعىرلاعان كاۋسار بۇلاق سارقىلماپتى. مۇقاعاليدىڭ جىر-وزەنى مۇقىم قازاقتىڭ كەۋدەسىن جىر جاۋھارعا تولتىرسا, بۇگىن مىنە, ءتاڭىر تاۋدىڭ تاعى ءبىر پەرزەنتى ەركە ەسىلدىڭ بەتىنە اققۋ سازىن قوندىرىپ, ارقا-جارقا كۇي كەشتىردى. تۇرسىنجان شاپاي ەسىمدى قازاقتى وقىرمان بۇرىن «وي تۇبىندە جاتقان ءسوز», «شىن جۇرەك – ءبىر ءجۇرەك», «قازاقتىڭ جانى» ادەبي-سىن كىتاپتارى ارقىلى ارداق تۇتىپ كەلسە, ابايدىڭ قارا سوزدەرى ىزىمەن ءبۇگىنگى قازاق جانىنىڭ جاراسىن جازاتىن بەلگىلى جازۋشىڭىزدىڭ ءان ونەرىندەگى قولتاڭباسى دا ادەبيەتكە قوسقان سول دۇنيەلەردەن ەش كەم سوقپاستاي كورىندى. (سازگەر دەگەن اتاۋدى كومپوزيتورلار قاۋىمى وزدەرىنە ونشا ابىروي اپەرەتىن ۇعىم دەپ ەسەپتەمەيدى. بىراق ماسەلە شىعارماشىلىق ادامىن سازگەر نە كومپوزيتور دەپ اتاۋدا ەمەس قوي. سوندا دا قازاقتىڭ سازگەر دەگەن ءسوزى جانعا الدەقايدا جاقىن تۇرادى – اۆت.)
سازگەردىڭ ەل اراسىنا تاراعان اندەرىنىڭ سانى 60-70-تەن اسىپ جىعىلعان سوڭ, ونى مۋزىكاعا كەزدەيسوق كەلگەن دەپ ەشكىم ايتا المايدى. ءبىر ادام بولادى جاساعان ەڭبەگىن ەشكىمگە مىندەتسىنبەيتىن, باسقاعا مۇنى ايتۋعا ارتىقسىناتىن, ءسوزى از دا, ءىسى كوپ. ەندى بىرەۋ بولادى, تارىداي نارسەسىن تاۋداي ەتىپ كورسەتۋگە قۇمار. قالامگەر ت.شاپايدى جۇرت نەگە سونشا جاپىرىلا قۇرمەتتەيدى دەسەڭىز, ول تاۋ-تاۋ ەڭبەك جازعان ناعىز بەينەتكەش, سانا-ساندىققا مارجان ءسوز بەن كاۋسار سازدى قاتار سالعان جاننىڭ ءوزى. جازۋشىنىڭ ءبارى بىردەي ءان جازا بەرمەيدى, سول سياقتى سازگەرلەر دە شەتىنەن قالامگەر بولىپ كەتپەيدى. ەكى ونەردىڭ تىزگىنىن تەڭ ۇستاعان جاندار نەكەن-ساياق. سونىڭ ءبىرى – ەلوردانىڭ تورىندە العاش رەت ونەر كەشىن وتكىزىپ وتىرعان وسى ازامات ەكەنىن جۇرت جادىنا مىقتاپ ءتۇيىپ الدى.
كەشتىڭ ءون بويىندا ءبىر كومپوزيتوردىڭ عانا شىعارماسى ورىندالا بەرسە, زالداعى كورەرمەننىڭ كەيدە ۇيقىسى كەلىپ كەتەدى. سەبەبى, اۋەن, ماقام قايتالانىپ, ءبىر ءاننىڭ ءتۇرلى ۇلگىسىن تىڭداعانداي اسەر كوكەيدە قالىپ قويادى. كەشەگى ءان كەشىنە كەلسەك, ۋاقىتتىڭ زۋىلداپ قالاي وتە شىققانىن بايقاماي قالدىق. ويتكەنى, سازگەر تۇرسىنجان شاپايدىڭ اندەرى ەسكى سارىندا قالىپ قويماي, ءوڭدەلۋى, ورىندالۋى زامان تالابىمەن بىرگە وسە تۇسكەنىن اڭعاردىق. «ساۋلە-عۇمىر» ءانىنىڭ تۇساۋى ءتۇۋ ماسكەۋدە كەسىلىپتى. مۇنى مۋزىكالىق قۋاتى جاعىنان «ءان پولوتنوسى» دەۋگە لايىق شىعارما دەرسىز. ەڭ باستىسى, ءارينە, ءانىنىڭ ءبارى تىڭداۋشىسىن ءۇيىرىپ, جاس تا, جاسامىس تا جانىنا جاقىن قابىلداپ جاتسا, سازگەردىڭ باقىتى دەگەن سول ەمەس پە؟ «داريعا ءداۋرەن», «ارمان», «بالا عاشىق», «اي ءساۋلەم», «ۋگاي-ارمان», «وي, جانىم», «قايران, قاراسازىم-اي», «شولپانىم», «اق كوبەلەك», ت.ت. اندەرىنىڭ قاي-قايسىسى بولسىن حالىقتان جوعارى باعاسىن الىپ قويعان سونداي تۇما تۋىندىلار.
ەندى ونىڭ اندەرىن جۇرت نەگە سونشاما سۇيسىنە تىڭدايدى دەگەندى ءبىزدىڭ دە بىلگىمىز كەلەتىنى داۋسىز عوي. اسىلى, تامىرى ءۇزىلمەگەن تال سياقتى نارسە بۇل دا. باتىستىڭ, باسقانىڭ بالدىرىنا بالاعى بىلعانباعان سازگەردىڭ شىعارمالارىن حالىقتىڭ ءۇزدىگە تىڭداۋ سەبەبى, اندەرىنىڭ باستاۋى حالىقتىق, ۇلتتىق تامىردا جاتىر. ولاردى نۇرلان ونەرباەۆ, رامازان ستامعازيەۆ, ۇلتۋ قاباەۆا, سايات مەدەۋوۆ, «قوڭىر» توبى سياقتى ونەردىڭ تانىمال وكىلدەرى ورىنداسا, ودان سايىن قازاقتىڭ جانىمەن بىتە قايناسىپ كەتپەي مە؟ ءار ءاننىڭ قالىقتاعانى كول بەتىنە اققۋ ۇشىپ قونعانداي ءسۇيكىمدى اسەرگە بولەيدى.
قاراشاش توقسانباي, سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.