ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ءۇشىن ماڭىزدى ءارى جاۋاپكەرشىلىگى زور سەسسيا بولدى
كەشە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وسى پالاتانىڭ جالپى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. پالاتا وتىرىسىن قورىتىندىلاعان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ءتوراعاسى, «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسى فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ورال مۇحامەدجانوۆ ءسوز سويلەپ, ءتورتىنشى سەسسياسىنىڭ اياقتالۋىنا وراي پالاتانىڭ بۇگىنگە دەيىنگى اتقارعان جۇمىستارىنا توقتالىپ ءوتتى.
مىنە, ءماجىلىستىڭ ءتورتىنشى سەسسياسى دا ءوز جۇمىسىن اياقتادى, دەپ باستادى ءسوزىن و.مۇحامەدجانوۆ. بۇل كەزەڭ ەل ومىرىندە ماڭىزدى وقيعالارعا تولى بولدى. كوپ ەلدەرمەن سالىستىرعاندا, قازاقستان ەكونوميكالىق داعدارىستان شىعىنسىز ءوتىپ, تۇراقتى دامۋ جولىنا ءتۇستى. وتكەن جىلى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ناقتى ءوسىمى 7 پايىزدى قۇرادى. ەلباسى باستاماشىلىق جاساعان «جول كارتاسى» حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ پروبلەماسىن ايتارلىقتاي شەشۋگە مۇمكىندىك بەردى. ءار وبلىستا جۇزدەگەن ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق وبەكتىلەرى, مىڭداعان شاقىرىم كوشەلەر مەن جولدار جوندەۋدەن ءوتىپ, كوپتەگەن جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى. ەلىمىزدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋ باستالىپ كەتتى.
ءبىز الدىمىزعا مەجەلى مىندەت قويدىق, ول – 2016 جىلعا قاراي جان باسىنا شاققانداعى ىشكى جالپى ءونىمدى 15 مىڭ دوللارعا دەيىن كوبەيتىپ, تابىس دەڭگەيى جاعىنان جوعارى ەلدەر قاتارىنا كىرۋ. اتالعان ستراتەگيا شەڭبەرىندە ەكونوميكامىزدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋدى كوزدەيتىن ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ويداعىداي جۇزەگە اسىرىلۋدا. 2015 جىلعا دەيىن جالپى سوماسى شامامەن 80 ميلليارد دوللاردى قۇرايتىن 500-گە جۋىق جوبانى ىسكە اسىرىپ, 200 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى ورايدا اتاپ وتەتىن ءبىر ماسەلە, وتكەن جىلدىڭ وزىندە جالپى قۇنى 800 ميلليارد تەڭگەدەن اساتىن 152 جاڭا وبەكت ىسكە قوسىلدى.
رەسپۋبليكامىزدىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە قول جەتكىزگەن تابىستارى دا ايتارلىقتاي, دەپ جالعادى ءسوزىن پالاتا توراعاسى. وتكەن جىل قازاقستاننىڭ ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك پەن ىنتىماقتاستىق ۇيىمى سەكىلدى بەدەلدى ۇيىمنىڭ تىزگىنىن ۇستاپ, توراعالىق ەتكەن جىلى بولدى. جاس ەلوردامىز – استانادا سوڭعى 11 جىل ىشىندە العاش رەت وسى ۇيىمنىڭ ءسامميتى ءوتتى.
تاياۋدا عانا قازاقستان شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا ءتوراعالىق ەتۋدى اياقتادى. وسى حالىقارالىق بىرلەستىككە باسشىلىق ەتۋىمىز استانادا وتكەن ونىڭ مەرەيتويلىق سامميتىمەن قورىتىندىلاندى.
ال كۇنى كەشە عانا قازاقستان تاعى ءبىر ىقپالدى حالىقارالىق بىرلەستىك – 1,5 ميللياردتان استام حالقى بار 57 مەملەكەتتىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعان يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتۋگە كىرىستى. ەلىمىزدىڭ وسىنداي جەتىستىكتەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ اتىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتۋ قاجەت. سەرپىندى دامىپ كەلە جاتقان ەكونوميكاسى بار, دەموكراتيالىق مۇراتتارعا ادال, حالىقارالىق بەدەلى جوعارى جاس مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋعا ەلباسىنىڭ سىڭىرگەن وراسان زور ەڭبەگى 3 ءساۋىر كۇنى وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىندا قازاقستاندىقتار تاراپىنان لايىقتى باعاسىن الدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەلباسى باستاعان ەلىمىز سىن كەزەڭنەن ءسۇرىنبەي ءوتىپ, بەلگىلەنگەن ماقساتقا قول جەتكىزۋ جولىندا نىق قادام باسىپ كەلەدى.
وسى ساليقالى ستراتەگيالىق باعىتتى ىسكە اسىرۋدا مەملەكەت باسشىسىنا ءتورتىنشى سايلانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى سەنىمدى تىرەك بولىپ كەلەدى. 4-سەسسيا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ءۇشىن ماڭىزدى ءارى جاۋاپكەرشىلىگى اسا زور سەسسيا بولدى. وتكەن ۋاقىت ىشىندە ءماجىلىس 144 زاڭ جوباسىن ماقۇلداپ, سەناتقا جىبەردى. 104 زاڭعا ەلباسى قول قويدى. زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىندە ەكونوميكالىق رەفورمالاردى قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋگە باسا كوڭىل ءبولىندى. وسى ماقساتتا ءبىز سالىق سالۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە, مەملەكەتتىك م ۇلىكتى ءتيىمدى باسقارۋعا, كولىك قىزمەتىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, اگرارلىق سەكتوردى ودان ءارى دامىتۋعا باعىتتالعان زاڭداردى قابىلدادىق. ءبىز شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىككە قولداۋ كورسەتۋ بويىنشا دا اۋقىمدى جۇمىس اتقاردىق. بۇل ماسەلە, وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, ەلباسىنىڭ ۇدايى باقىلاۋىندا تۇر.
و.مۇحامەدجانوۆ سونداي-اق دەپۋتاتتىق قىزمەتتەرىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى حالىققا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋدى كۇشەيتۋ, ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋعا قاجەتتى جاعدايلار جاساۋ بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ كورسەتتى. بۇل تۇرعىدا زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋدى ارتتىرۋعا, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعالارىن رەتتەۋگە, يپوتەكالىق كرەديت كومەگىمەن تۇرعىن ءۇي ساتىپ العان ازاماتتارعا بەرىلگەن الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى قورعاۋعا, عىلىم مەن يننوۆاتسيالارعا قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالعان زاڭدار كۇشىنە ەنگىزىلدى, دەدى ول.
بيىلعى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ زەينەتاقى مەن شاكىرتاقى مولشەرى 30 پايىزعا ارتتىرىلدى, ال 1 شىلدەدەن باستاپ بيۋدجەت سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى ءدال وسىنداي مولشەرگە كوبەيەتىن بولادى. بۇل رەتتە, اتالعان تولەمدەردىڭ سوڭعى ەكى جىل بويى 25 پايىزعا كوبەيتىلىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. وتكەن جىلى ەلگە ەرەكشە ەڭبەگى سىڭگەن ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنا بەرىلەتىن ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقىلاردىڭ, سونداي-اق انا مەن بالاعا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالعان جاردەماقىلاردىڭ ءمولشەرى دە ايتارلىقتاي ءوستى.
ءبىزدىڭ حالىقارالىق سالاداعى زاڭ شىعارۋ جۇمىسىمىز دا اۋقىمدى بولدى, وسى سەسسيادا 25 حالىقارالىق شارتتاردى, كونۆەنتسيالار مەن كەلىسىمدەردى راتيفيكاتسيالادىق. ونىڭ ىشىندە كەدەن وداعى مەن بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىكتىڭ جۇمىسىن رەتتەيتىن قۇجاتتار دا راتيفيكاتسيالاندى.
ارينە, ءماجىلىستىڭ وسى سەسسيادا اتقارعان ىستەرى زاڭ شىعارۋ قىزمەتىمەن عانا شەكتەلىپ قويعان جوق. سەسسيا بارىسىندا وتكىزىلگەن ۇكىمەت ساعاتتارى, كونفەرەنتسيالار مەن دوڭگەلەك ۇستەلدەر شەڭبەرىندە رەسپۋبليكا ءومىرىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلانىپ, مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى قارالدى. قازىرگى سايلانىمداعى ماجىلىستە فراكتسيالىق جۇمىستىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلگەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
«نۇر وتان» حدپ فراكتسياسى مەملەكەتىمىز تىنىس-تىرشىلىگىنىڭ بارشا وزەكتى ماسەلەلەرىنە دەر كەزىندە دەن قويۋ ارقىلى ەلىمىزدە بولىپ جاتقان قوعامدىق-ساياسي ءجانە ءالەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ۇدەرىستەردى ءجىتى نازارىندا ۇستاپ وتىر.
وسى قىسقاشا شولۋدىڭ ءوزى ءبىزدىڭ پالاتامىزدىڭ ءتورتىنشى سەسسيادا اسا اۋقىمدى جۇمىس اتقارعانىن كورسەتەدى. بۇل ناتيجەگە دەپۋتاتتارىمىزدىڭ جۇمىس توپتارى مەن كوميتەتتەردەگى بەلسەندى جۇمىسىنىڭ, قاجەتتى زاڭداردى دەر كەزىندە قابىلداۋىنىڭ ارقاسىندا قول جەتىپ وتىر, دەدى ءسوزىنىڭ سوڭىندا و.مۇحامەدجانوۆ. سوندىقتان, قۇرمەتتى ارىپتەستەر, پارلامەنتىمىزدىڭ, ونىڭ ىشىندە ءماجىلىستىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتىنە لايىقتى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان سىزدەرگە ءوز اتىمنان العىس ايتقىم كەلەدى. جازعى دەمالىس الدىنداعى سوڭعى باسقوسۋىمىزدى پايدالانا وتىرىپ, سىزدەرگە الداعى دەمالىستارىڭىزدىڭ ءساتتى وتۋىنە, بەسىنشى سەسسياعا تىڭ كۇش-قۋاتپەن امان-ساۋ ورالۋلارىڭىزعا تىلەكتەستىگىمدى بىلدىرەمىن».